Sanayi üretimi Temmuz'da beklentileri aştı

Sanayi üretimi Temmuz ayında sürpriz yaptı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre sanayi üretimi Temmuz'da yüzde 6.9 oranında artarak beklentileri aştı. Bloomberg'in anketine katılan ekonomistler üretimin yüzde 4 oranında artmasını bekliyordu. Sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 0.1 oranında gerilese de, mevsimsellikten arındırılmış rakamlar sanayi üretiminin Temmuz'daki gücüne işaret ediyor. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi 5 aradan sonra ilk kez yüzde 2.7 ile artış gösterdi. Alt kalemler itibariyle bakıldığında yıllık bazda imalat sanayi yüzde 7.2, madencilik yüzde 1.1, elektrik, gaz yüzde 7.1 oranında büyüdü. Bu arada Ağustos ayına yönelik bazı öncü göstergeler, üretimin Ağustos'ta hız kesebileceğine işaret ediyor. Otomotiv Sanayicileri Derneği verilerine göre, otomotiv üretimi Ağustos ayında yüzde 16 azalarak 50 bin 518 oldu. Dernekten yapılan açıklamada, üretimdeki düşüşte kur artışı ve merkez bankası önlemelrinin etkili olduğu kaydedildi. Yılın 8 ayındaki sanayi üretimi ise yüzde 13 artışla 780 bini aştı.

Amerikan otomotiv devleri kara dönmeye çalışıyor

Küresel krizden ciddi zarar gören Amerikan otomotiv şirketleri başta Çin olmak üzere Asya'da yaptıkları satışlarla karlılığa dönmeye çalışıyor. ABD'nin en büyük otomotiv şirketlerinden Ford, yılın ikinci çeyreğinde 2.4 milyar dolar kar açıkladı. Böylece şirketin karı bir önceki döneme göre yüzde 8 geriledi. Kar rakamının analist beklentilerinin altında kalmasında, yüksek çelik fiyatlarındaki yükselişle artan üretim maliyetleri etkili oldu. Ford Finans Müdürü Lewis Booth, şirketin yakın gelecekte yeniden yatırım yapılabilir düzeye geri döneceğini öngördü. Ford'un rakibi otomotiv şirketi Chrysler ise, ikinci çeyrekte 370 milyon dolar zarar açıkladı. Chrysler yönetimi, bilançonun iyileşmeye başladığını ifade ederken, kriz döneminde ABD ve Kanada hükümetlerinden alınan 551 milyon doların geri ödenmesi nedeniyle ikinci çeyrekte zarar edildiğini açıkladı. Kriz sonrası İtalyan otomotiv şirketi Fiat'ın kontrolüne geçen Chrysler, ödemelerin yapılmaması halinde şirketin 181 milyon dolar kar edebileceğini kaydetti. ABD'nin en büyük otomotiv şirketi General Motors ise 2. çeyrek bilançosunu 4 Ağustos'ta açıklayacak.

Murdoch, Formula 1'in peşine düştü

Dünyanın en büyük medya kuruluşlarından News Corporation, Formula 1'e teklif vermeye hazırlanıyor. Rupert Murdoch'a ait medya grubu News Corp, dünyanın en fazla izlenen spor organizasyonlarından Formula 1'i almak üzere hazırlık yapıyor. Teklifin Murdoch'un spor kanalı Speed aracılığıyla yapılması bekleniyor. Sky News'un haberine göre, Formula 1'in büyük hissedarı CVC Partners'a yönelik teklif verilmesinde JP Morgan'ın aracılık yapması bekleniyor. Formula 1'in yöneticisi Bernie Ecclestone satışla ilgili herhangi bir görüşmenin yapılmadığını belirterek, "satış gündemimizde değil" dedi. Sky News'in haberinde, Forumla 1'e yapılacak teklifte dünyanın en zengin işadamı niteliğindeki meksikalı telekom milyarderi Carlos Slim'in de devreye gireceğini kaydetmişti. Formula 1'in satışına olumlu yaklaşılmamasında, televizyon yayınlarının dijital platformda şifreli kanal üzerinden yayınlanmasının etkili olduğu ifade ediliyor. Formula 1, televizyon yayın haklarını verdiği her ülkede, şifresiz, ulusal yayın yapan kuruluşları tercih ederek; daha geniş bir kitleye ulaşmayı hedefliyor.

Otomobil satışları Ocak'ta rekor düzeye tırmandı

Türkiye ihracatının öncü sektörü otomotiv, kriz sonrası yapılan kampanyalarla hızlı büyüyor. Otomotiv Distribütörleri Derneği verilerine göre, Ocak'ta otomobil üretimi yıllık bazda yüzde 137 artışla 1994'ten bu yana en yüksek düzeye çıktı. ODD verilerine göre otomobil satışları 29 bin 868 düzeyine çıkarken, ticari araç satışlarının yüzde 99 artarak 14 bin 921 düzeyine ulaşması dikkat çekti. Satış verilerinden dikkat çeken bir gelişme, motorin kullanan araçların satışlarının üçe katlanması oldu. Benzin fiyatlarındaki hızlı artışın etkisiyle dizel araçlara talebin artarak satışın 18 bin 491'e çıktığı gözlenirken, bu satış adedinin yüzde 62'lik bölümünü motorin kullanan araçlar oluşturdu. Otomobil satış adetleri geçen yılın aynı ayıyla kıyaslandığında dizel araçların toplam satışlardaki payı 2011 yılı Ocak ayında otomobil satış adetleri geçen yılın aynı ayı ile kıyaslandığında, tüm segmentler içindeki dizel payı yüzde 50'den yüzde 62'ye yükseldi.

Otomotiv üretimi 2010'da yüzde 18 arttı

Otomobil Sanayicileri Derneği, otomobil üretimi 2010 yılında yüzde 18 artışla 603 bin 394 rakamına ulaştığını açıkladı. OSD verilerine göre 2010 yılında otomotiv sektöründe toplam üretimin yüzde 26 artarak 1 milyon 94 bin oldu.

Otomotiv pazarı rekora uçtu

Kriz sonrası tüketici güveninin artması ve kredilerin verdiği destekle, otomotiv sektörü tüm zamanların rekoruna koştu. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) verilerine göre, 2010 yılı Aralık ayında, geçen yılın Aralık ayına göre otomobil satışları yüzde 74 oranında artarak 99 bin 461 adet olarak gerçekleşti. 2010 yılı Ocak-Aralık dönemi otomobil pazarı 509 bin 784 adetle en yüksek 2000 yılı Ocak-Aralık (466 bin 748 adet) dönemi rakamlarını geçti. Otomotiv Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kudret Önen de, yaptığı değerlendirmede, 2010 yılında toplam araç satışların en iyi beklentilerin bile çok üstünde geçtiğini vurgulayarak, "Toplam satışlarda bir önceki yıla göre yüzde 38 artış sağlanarak 793 bin adet satış yapıldı. Bu artışta en büyük payı 510 bin adede ulaşan otomobil satışları aldı" dedi.

ABD'de otomotivi yapılandıran Rattner uzlaştı

Ekonomik krizle iflasın eşiğine gelen Amerikan otomotiv sektörünün desteklenmesinde ciddi rol oynayan, Başkan Obama'nın bu konuda kurduğu komisyonun başkanlığını yapan Steven Rattner hakkında açılan davada uzlaşma yoluna gitti. New York Bölge Savcılığı, Rattner'in 125 milyar dolarlık kamu emeklilik fonunun kendi çıkarları çerçevesinde işlem yaptığı iddiasıyla dava açmıştı. Rattner, bu davadan kurtulmak amacıyla 10 milyon dolar ödemeyi kabul etti. Rattner, Başkan Obama tarafından otomotiv sektörünü yeniden yapılandırmak üzere hükümetin verdiği desteğin koordinasyonuyla ilgili komisyonun başkanlığına getirilmiş, bu görevini 2009 yılı ortasına kadar sürdürmüştü. Sermaye Piyasası Komisyonu tarafından benzer bir soruşturmayla karşılaşan Rattner, geçen ay bu soruşturmada uzlaşma için 6.2 milyon dolar ödemeyi kabul etmişti. Halen New York Belediye Başkanı görevini sürdüren Michael Bloomberg'in yakın dostu olan Rattner, Bloomberg'in kişisel yatırımlarının da idaresini gerçekleştiriyor. Kariyeri boyunca Wall Street'te çalışan, en prestijli yatırım bankalarından Lazard'ın üst yöneticiliği görevine kadar yükselen Rattner, son olarak otomotiv sektörünün yapılandırılmasına ilişkin kitap yazmıştı.

Otomotiv üretimi Kasım'da yıllık bazda %17 arttı

Türkiye'nin otomotiv üretimi Kasım ayında yıllık bazda yüzde 17 artarak 89 bin 642 adede yükseldi. Otomotiv Sanayicileri Derneği'nin verilerine göre, otomotiv üretimindeki en fazla yüzde 26 ile van ve ticari araçlardan kaynaklandı. Kasım ayında otomobil üretimi yüzde 9 artışla 45 bin 453 düzeyine çıktı. Kasım ayında motorlu taşıt ihracatı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7 azalarak 53 bin 146 düzeyine geriledi. Otomobil üretimi ilk 11 aylık dönemde ise yüzde 18 artarak toplamda 546 bin 748 seviyesine çıktı.

Elektrikli otomobile vergi kolaylığı geliyor

Hükümet, elektrikli otomobillere vergi indirimi getirmeye hazırlanıyor. Anadolu Ajansı'nın haberine göre, elektrikli binek otomobillere yüzde 37, yolcu taşımacılığında kullanılan elektrikli araçlara ise yüzde 10 oranında özel tüketim vergisi (ÖTV) uygulanacak. Habere göre, kamu alacaklarının yeniden yapılandırıldığı Torba Kanun Taslağında elektrikli araçlarla ilgili ÖTV düzenlemelerine de yer veriliyor. Bu çerçevede ÖTV Kanunu'nda taşıtlarla ilgili vergi oranlarının bulunduğu 2 sayılı listede değişikliğe gidiliyor.

OSD: Otomotiv ihracatı 10 ayda yüzde 13 arttı

Otomotiv ana sanayi ihracatının yüzde 13 artışla 8 milyar 785.6 milyon dolara yükseldiği 2010 yılı Ocak-Ekim döneminde, otomobil ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artışla 5 milyar 235.5 milyon dolara ulaştı. Otomotiv yan sanayinin toplam ihracatı ise bu dönemde geçen yıla göre yüzde 9 oranında artış göstererek, 4 milyar 390.2 milyon dolar düzeyine çıktı. 1996-2000 döneminde 13 milyar 735 milyon dolar açık veren sektör, 2001-2009 döneminde 11 milyar 329 milyon dolar dış ticaret fazlası verdi.

GM CEO'su ikinci halka arz öncesi ayrıldı

Amerikan otomotiv devi General Motors, ikincil hisse senedi halka arzına hazırlanıyor. Şirket yönetimine yakın kaynaklar, şirketin halka arz yoluyla yaklaşık 12 ila 16 milyar dolar arasında gelir elde edeceğini öngörüyorlar. Hisselerinin yüzde 61'i hükümetin kontrolünde bulunan General Motors, geçen yıl üç ay boyunca iflas koruması kapsamında kalmıştı. Şirketin hisse halka arzı başvurusunu yarın gerçekleştirmesi bekleniyor. Beklentiler çerçevesinde satışın yapılması halinde, GM halka arzının 2008 Mart ayında yapılan 19.7 milyar dolarlık Visa halka arzı ardından Wall Street tarihinde ikinci büyük halka arz niteliğini kazanması bekleniyor. Halka arz, GM CEO'su Ed Whitacre'in hükümetten sağlanan 50 milyar dolarlık yardımın geri ödeme planı çerçevesinde önemli bir adım niteliğini taşıyor. Diğer yandan GM CEO'su Ed Whitacre, 1 Eylül itibarıyla görevinden ayrılacağını, yerini Dan Akerson'a bırakacağını da açıkladı.

Avrupa'da otomotiv pazarı Mayıs'ta %9.3 daraldı

Avrupa Otomotiv Üreticileri Birliği Avrupa Birliği'nde yeni otomobil satışlarının Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9.3 düştüğünü, Ocak-Mayıs döneminde ise yüzde 1.9 arttığını açıkladı. Türkiye'de otomobil pazarı ise Otomotiv Sanayii Derneği'nin dün açıkladığı verilere göre Ocak-Mayıs döneminde yüzde 3 daraldı.

Yüksek hammadde çelik fiyatlarını artırıyor

Dünya Çelik Üreticileri Birliği, girdi maliyetlerindeki yüksek artışlar nedeniyle çelik fiyatlarına zam yapma kararı aldı. Çelik üreticileri, bu çerçevede ihraç ettikleri ürünlere yüzde 30’a varan zam yapmayı hedefliyor. Fiyat artışında etkili unsurların başında ise çeliğin hammaddesi olan demir cevherinde, son dönemde yaşanan büyük fiyat artışı ilk sırada yer alıyor. Cevher ihracatçıları, bu yıl başında almış olduğu kararla yaklaşık 40 yıldan bu yana uygulanan sabit fiyatlı yıllık kontrat geleneğini terk etme kararı almıştı. Demir fiyatlarını üç ayda bir belirlemeyi öngören kararın ardından, Brezilyalı Vale, Nisan başında Japonya’daki çelik fabrikalarına sattığı demirin fiyatını yüzde 90 artırmıştı. Demir cevheri fiyatlarindaki hizli artışın domino etkisiyle otomobilden makine donanımlarına kadar pek çok sanayi ürününe yansıması bekleniyor. Dünya çelik üreticileri birliği, demir cevheri üreticilerinin fiyat belirlemede kartel halinde hareket ettikleri gerekçesiyle geçtiğimiz ay küresel rekabet kurumlarını göreve çağırmıştı. Diğer yandan, Avustralya'da Madencilik Şirketleri Birliği, madencilik sektörü karlarına getirilen, yüzde 40 oranındaki gelir vergisini görüşmek üzere 13 Mayıs’ta hükümet yetkilileriyle bir araya geliyor. Avustralya'da madencilik sektörü ülkenin ulusal gelirinin yaklaşık yüzde 9'unu oluşturuyor. Avustralyalı Bhp Billiton ve Rio Tinto, Brezilyali Vale ile birlikte, yıllık 200 milyar dolar büyüklüğündeki dünya demir cevheri ticaretinin üçte ikisine hakim konumda.

GM, kamuya borcunu vadesinden önce ödeyecek

Dünyanın ikinci büyük otomotiv şirketi General Motors, geçen Temmuz ayında iflas korumasından kurtulması ardından, ABD Hükümeti'ne olan 4.7 milyar dolarlık borcunu vadesinden önce ödemeyi kararlaştırdı. Wall Street Journal'da yer alan habere göre, GM'nin böyle bir karar almasında, otomotiv sektörünün görünümünde son dönemde yaşanan iyileşme etkili oldu. General Motors, geçen yıl ABD Hükümeti'nden hisselerini teminat göstererek 50 milyar dolar kredi almıştı. General Motors, geçen hafta açıkladığı bilanço verilerine Temmuz ayından bu yana 2.3 milyar dolar zarar ettiğini açıklamıştı. General Motors, küresel ekonomik krizin baş gösterdiği 2008 yılına gelinceye kadar beş yıllık dönemde toplam 85 milyar dolar zarar etmişti.

Ghosn: 2010'da otomotiv satışları yüzde 3 artacak

Fransız otomotiv üreticisi Renault'un başkanı Carlos Ghosn, dünya genelinde otomobil satışlarının hızlanacağını öngörerek, satışların yıl genelinde yüzde 3 artabileceği tahmininde bulundu. Carlos Ghosn, Paris'te yaptığı açıklamada, "Otomotiv sektörü küresel bazda iyileşirken, yüzde 10 düşüş öngördüğümüz Avrupa'da sorunlar artacak" dedi. Otomobil üreticileri Avrupa'daki hükümetlerce uygulanan ve ekonomik kriz sırasında otomobil satışlarının desteklenmesini sağlayan teşviklerin kaldırılmasıyla karşı karşıya bulunuyor. Ghosn, mali krizdeki daralmanın etkisiyle çevreci otomobillere olan talebin artmaya başladığını ifade ederek, compact otomobillerle birlikte sektöre bu ürünlerin yön vereceğini kaydetti. Renault CEO'su, "Krizin bitmesi ardından tüketicilerin satın alma alışkanlıklarında ciddi bir değişiklik yaşanmış olacak" dedi. Renault, son olarak Rusya'daki otomotiv yatırımlarını ikiye katlamayı kararlaştırmış, bu amaçla ülkeye 200 milyon euro yatırım kararı almıştı.

Toyota'nın başı dertten kurtulmuyor

Dünyanın en büyük otomotiv şirketi Japon Toyota, ürettiği araçların gaz pedallarının sıkışması nedeniyle zor anlar yaşıyor. Şirket, son bir haftalık dönemde 2.3 milyonu Amerika'da olmak üzere toplam 7.7 milyon aracı pedal arızası nedeniyle geri çağırdı. Toyota Üst Yöneticisi Akio Toyoda, şirkete güvenen müşterilerden özür dilerken, Toyota Amerika'daki araçların onarımı için kampanya başlattı. Tamir kitleri Toyota'nın ülke genelindeki servislerine gönderilirken, şirket yöneticileri arızanın tamamıyla mekanik aksamdan kaynaklandığını ve giderilmesinin yarım saat sürdüğünü belirttiler. Şirketin araçları geri çağırma ve üretimi durdurmasının yarattığı maliyetin 1.5 milyar doları bulduğu ifade ediliyor. Şirket hisseleri son bir haftalık sürede yüzde 18 değer kaybederken, piyasa değeri ise 11 milyar dolara indi.

Otomotiv pazarı vergi indirimiyle büyüdü

Küresel krizden sert şekilde etkilenen otomotiv sektöründe satışları canlandırmak amacıyla 2009 yılında kademeli olarak gerçekleştirilen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indiriminin desteğiyle binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 2009 yılında bir önceki yıla göre yüzde 12.8 artışla 557,126 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) verilerine göre, toplam binek otomobil satışları 2009'da geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 20.8 artarak 369,819 adete ulaştı. Toplam hafif ticari araç satışları ise 2009'da 2008'e oranla yüzde 0.38 azalarak 187,307 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv kampanyalarının yıl sonuna doğru hız kazanmasının etkisiyle binek ve hafif ticari araç pazarının 2009 Aralık ayı satışları yüzde 2008 Aralık ayına göre 111.33 artışla, 88,923 adet olurken, binek otomobil satışları yüzde 121 artışla 57,178 adet, hafif ticari araç satışları yüzde 96 artışla 31,745 adet oldu. ODD verilerine göre pazarın toplamında marka bazında Fiat 84,820 adet satış ile ilk sırada yer alırken, Ford 84,725 adet ile ikinci, Renault ise 72,470 adet satış ile üçüncü sırayı aldı. Binek araçta Hyundai 60,645 satış adedi ile birinci olurken, Renault 59,021 adet satış ile ikinci, Ford ise 33,462 adet ile üçüncü sırada yer aldı. Hafif ticari araç segmentinde ise Fiat 55,224 adet satış ile ilk sırada yer alırken, Fiat'ı 51,263 adet satış ile Ford, 16,655 adet satış ile Peugeot izledi.

Yeni yıla vergilerle karşılama

Hükümet, bozulan bütçe dengelerini sağlamaya yönelik çalışmalara vergileri yükselterek başladı. Bu çerçevede Bakanlar Kurulu, ÖTV, Motorlu Taşıtlar Vergisi ve Damga Vergisi'ni artırdı. Akaryakıt ürünleri, sigara ve alkollü ürünlerdeki oranlar artırıldı. Hükümetin Motorlu taşıtlar vergisi tutarları, bazı mallara uygulanan özel tüketim vergisi oranları, maktu ve asgari maktu vergi tutarları ile harçlar ve damga vergisi nispet ve tutarlarının belirlenmesine ilişkin Karar'ı Resmi Gazete'de yayımlandı. Karara göre 95 oktan kurşunsuz benzindeki ÖTV tutarı litrede yüzde 11.8 oranında artırılarak 1,6915 TL'den 1,8915 TL'ye yükselirken, ağırlık itibariyle kükürt oranı yüzde 0,05'i geçmeyen motorindeki ÖTV tutarı da yüzde 13 artışla 1,1545 TL'den 1,3045 TL'ye yükseltildi. Tütün mamullerind vergi oranı yüzde 58'den yüzde 63'e çıkarılırken, asgari maktu vergi tutarı 0,1325 oldu. Alkollü içkilerdeki agari maktu vergi tutarı, içerdiği alkol derecesine göre köpüklü şarapta 11,25 TL'den, 12,4 TL'ye rakıda ise 36 TL'den dan 39,6 TL'ye yükseldi.

Otomotiv hurda teşviği arayışında

Hükümetin talebi canlandırmak üzere yaptığı vergi indirimleriyle ayakta kalan otomotiv sektörü, indirimlerin bitmesiyle zor anlar yaşıyor. Mart ayından Eylül sonuna kadar devam eden indirimle araç satışının 530 bin arttığını kaydeden işadamları, sektöre yeni destekler verilmesini istiyor. Hyundai Assan Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kibar, sektöre hurda teşviği verilmesi gerektiğini söyledi. Kibar, "Yeni teşvik gelmezse 2010 yılında otomotiv sektörü yüzde 25 daralabilir" dedi. Renault Mais Genel Müdürü İbrahim Aybar da, araçların üzerindeki vergi yükünün azaltılması gerektiğini belirterek, bunun dünyanın 15. üreticisi olan Türk otomotiv sektöründe endişe yarattığını söyledi. Aybar, ÖTV indirimi yerine yıpranmış eski araçların yenileriyle değiştirilmesine destek verilmesini isterken, "Türkiye'de halen 16 yaşın üzerinde 3 milyon araç bulunuyor. Bu önlem Avrupa'da olduğu gibi Türkiye'de etkili olabilir" dedi. Aybar, fiyatların limitinde olduğunu ifade ederken, "Her zaman kampanya olmaz" dedi.

Otomotivde krizin sonu yok

Kriz otomotiv sektörünün çehresini hızla değiştiriyor. İflastan dönen Amerikan otomotiv devi General Motors'un ayakta kalmak için küçülmeyi seçmesi, binlerce çalışanın zor durumda kalmasına neden oluyor. Marka sayısını dörde indirmeye çalışan General Motors'un, İsveç’teki iştiraki Saab'ın kapatılması da gündemde. Saab'a, Hollandalı spor otomobil üreticisi Spyker teklif vermeye hazırlanırken, İsveç hükümeti şirketin kapatılması sonrası çalışanların durumunu ele almak üzere toplandı. Geçen yıl 400 milyon dolar zarar eden Saab'ın kapatılması ile fabrikalarda çalışan 3 bin 500 kişi işini kaybedecek. Şirket ile bağlantılı işler yapanların sayısı ise 8 bin 500'ü buluyor. Diğer yandan, kriz sürecinde Amerikan hükümetinden yardım almayan tek otomotiv şirketi Ford, yeniden yapılanmaya hız veriyor. Bu çerçevede, şirket Amerika'daki 89 bin çalışanından 41 binine tazminat paketleri önerdi. Bu çerçevede şirkette en az bir yıl çalışanlara 50 bin dolar tazminat veya bir Ford otomobil almak üzere 25 bin dolarlık indirim yanı sıra 20 bin dolar nakit para verilecek.