İran'la Hürmüz Boğazı gerilimi tırmanıyor

ABD Deniz Kuvvetleri'ne bağlı Beşinci Filo, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin aksamasının önleneceğini açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammet Rıza Rahimi, dün yaptığı açıklamada İran'ın petrol ihracatına yönelik yaptırımların genişletilmesi halinde Hürmüz Boğazı'ndan petrol geçişini engelleyeceğini söylemişti. Hürmüz Boğazı'ndan günde 15 süper tanker geçerken, tankerlerin büyük bölümü Japonya, Güney Kore, Hindistan ve Çin'e petrol taşıyor. İşlemlerin yıl sonu nedeniyle sınırlı gerçekleşmesi, pek çok piyasada işlem yapılmaması ham petrol fiyatlarında gerilemeye yol açtı. Brent petrolü fiyatı yüzde 1.82 düşüşle 107.28 dolara indi.

Türkiye Güney Akım'a destek verdi

Türkiye, Hazar bölgesinden Avrupa'ya yılda 63 milyar metreküp doğalgaz taşıması beklenen Güney Akım Projesi'ne destek verdi. Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Türkiye'nin Güney Akım Hattı'nın Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgeden geçmesine izin verildiği için Türkiye'ye teşekkür etti. Anlaşmanın imza töreninde konuşan Putin, Türkiye ile enerjide işbirliğinin süreceği mesajını verdi. Türkiye ve Rusya arasında 2 doğalgaz alım anlaşmasının geçerlilikleri ise 2021 ve 2025 yıllarına uzatıldı. Anlaşma çerçevesinde yılda Türkiye'ye gaz sevkiyatının 2 milyar metreküp artırılarak 27 milyar metreküpe çıkarılması bekleniyor.

Socar, BP'nin yeni hattını değerlendirecek

Azerbaycan'ın kamuya ait şirketi SOCAR, İngiliz petrol şirketi BP'nin uzanacak boru hattı önerisini değerlendirileceğini söyledi. BP'nin dün açıkladığı Güneydoğu Avrupa Boru Hattı Projesi, Hazar Denizi'ndeki doğalgaz yataklarını Avusturya'ya bağlayacak. Türkiye'nin batısından geçecek boru hattı Bulgaristan ve Romanya'ya ulaşacak boru hattı, Avrupa Birliği tarafından desteklenen Nabucco projesine alternatif niteliği taşıyor. BP halen Azerbaycan'ın en büyük doğalgaz sahası Şahdeniz'i işletiyor. Şahdeniz doğalgazını Avrupa pazarına taşıyacak projelerin 1 Ekim'e kadar netleştirilmesi gerekiyor. Yıl sonundan önce Socar'ın karar vereceği projeler çerçevesinde yarışanlar arasında Nabucco da yer alıyor.

Barcap: S. Arabistan'a saldırı petrolü rekora taşır

Kuzey Afrika ve Ortadoğu'daki siyasi gerilimin tırmanması, petrol fiyatlarına yönelik endişeleri artırıyor. Yatırım bankası Barclays Capital, Suudi Arabistan'a ilişkin risklerin artması halinde petrol fiyatlarının 2008 yılındaki rekor düzeye çıkabileceğini öngördü. Kuzey Afrika ülkelerinde artan siyasi sorunlar, ham petrol fiyatlarına rekor kırdıracak görünüyor. Yatırım bankası Barclays Capital, Rusya ardından dünyanın ikinci büyük petrol üreticisi Suudi Arabistan'a yönelik risklerin devreye girmesiyle, fiyatların 2008 yılı düzeyine geri dönebileceğini öngördü. Önce Tunus, ardından Mısır ve Libya'da etkili olan hükümet karşıtı eylemlerin etkisiyle, ham petrol fiyatları yıl başından bu yana yüzde 22 artış gösterdi. Barclays Capital uzmanları, 120 dolara yaklaşan brent petrolündeki artışın daha da hızlanabileceği tahmininde bulundu. Yemen üzerinden Suudi Arabistan'a yönelik terör örgütü El Kaide aracılığıyla yapılacak bir eylemin petrol üretimini olumsuz etkileyeceğini öngören uzmanlar, bu şekilde petrol fiyatlarında aşırı dalgalanma yaşanacağını vurguladılar. Suudi Arabistan'ın demografik olarak Mısır'a benzediğini kaydeden uzmanlar, Suudi halkının yönetime tepkilerinin artması halinde sosyal güvenlik harcamalaranının artabileceğine işaret ettiler. Suudi Arabistan Kralı Abdullah, ABD'de gördüğü tedavi ardından Şubat başında geldiği ülkesinde sosyal yardımlar için 30 milyar dolarlık bütçe ayrıldığını açıklamıştı.

AB büyüme tahminlerini yukarı çekti

AB Komisyonu Euro Bölgesi için 2011 yılı gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) büyüme tahminini yüzde 1.5'ten yüzde 1.6'ya yükseltti. Avrupa Komisyonu tarafından yılda iki defa yayımlanan tahminlere göre Euro Bölgesi 2011 yılı enflasyon beklentisi ise yüzde 1.8'den yüzde 2.2'e yükseltildi. AB Komisyonu'nun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Olli Rehn, iç talebin güç kazanması ve ihracatın artmasıyla, 2011 yıl sonu büyüme hedeflerinin aşılabileceğini öngördü. Rehn, yükselen petrol fiyatlarının enflasyona olumsuz katkı yapacağına dikkat çekerek, "Fiyatların yüksek seviyede kalıcı olması, büyümeyi zayıflatacaktır" dedi.

MB Başkanı Yılmaz'dan 'beklemedeyiz' mesajı

Merkez Bankası, Kasım sonunda aldığı önlemler çerçevesinde kredi hacmindeki genişlemeyi frenlemeye çalışırken; Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz önlemlerin sonuçlarını görmek üzere Mart sonuna kadar beklenmesi gerektiğini söyledi. Manisa Ticaret ve Sanayi Odası'nda konferans veren Durmuş Yılmaz, sürdürülebilir bir kredi büyümesini hedeflediklerini belirterek, "kredilerde fiyattan çok miktar üzerinde etkili olmaya çalışıyoruz" dedi. Başta Libya olmak üzere Kuzey Afrika'daki ülkeleri etkisi altına alan olayların ekonomi üzerinde etkisinin henüz netleşmediğini söyleyen Yılmaz, "Petrol fiyatlarında 10 dolarlık artış yıllık enflasyona 0.4 puan artış yaratır" dedi. Yılmaz, emtia fiyatlarının etkisiyle enflasyonda artış baskısına dikkat çekerek, 28 Nisan'da yapılacak yılın ikinci enflasyon raporuna yönelik toplantıda yüzde 5.9'luk yılsonu enflasyon tahminini yükseltebileceklerini söyledi. Merkez Bankası Başkanı Yılmaz, Şubat ayında baz etkisiyle fiyatların düşeceğini, daha sonrasında işlenmemiş gıdaya bağlı yükselişin yaşanabileceğini ifade etti.

Nomura'nın felaket senaryosu: Petrol 220 dolar

Japon Nomura Bank, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki şiddet olaylarının yayılması sonucu ''Libya ve Cezayir'in birlikte petrol üretimini durdurması halinde petrolün varil fiyatının 220 doları aşabileceği'' tahmininde bulundu. Nomura Bank'tan yapılan değerlendirmede, petrol fiyatlarında şu andaki durum 1990-1991'de Körfez Savaşı sırasında, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) atıl kapasitesini günlük 1,8 milyon varil azaltması nedeniyle yedi ayda fiyatların yüzde 130 arttığı dönemle karşılaştırıldı. Değerlendirmede, ''Libya ve Cezayir petrol üretimini birlikte durdurursa petrol fiyatları varil başına 220 doları aşabilir ve OPEC'in atıl kapasitesi günlük 2,1 milyon varil azalır, Körfez Savaşı sırasında görülen seviyelere benzer ve petrol fiyatlarının 2008 yılında 147 dolara ulaştığı zaman gibi'' denildi.

Protestolarla petrolde arz kesintisi görülmüyor

Ortadoğu ülkelerinde tırmanan gerilim, petrol arzına yönelik endişeleri artırıyor. Hükümet karşıtı tepkilerin yoğunlaştığı Tunus, Libya, Yemen ve Mısır'ın toplam petrol üretimi 2 milyon 800 bin varille dünya petrol üretiminin yüzde 3.5'ini oluşturuyor. Bu ülkelerin günlük petrol üretimi toplamı 2.8 milyon varil. Politik risklerin giderek artmaya başladığı İran, Suriye ve Cezayir'in dünya günlük ham petrol üretimindeki payı ise yüzde 8'e yaklaşıyor. Diğer petrol üreticisi Ortadoğu ve Afrika ülkelerinden Irak, Nijerya ve Sudan'ın toplam petrol üretimi 5 milyon varile yaklaşırken, bu ülkelerin dünya petrol üretimindeki payı yüzde 6'nın az üzerinde bulunuyor. Dünyanın en büyük petrol üreticisi konumundaki Suudi Arabistan ise günlük 9.7 milyon varillik üretimiyle dünya petrol üretiminin yüzde 12'sini sağlıyor. Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki artışın spekülatif nitelik taşıdığına dikkat çekerken; protestoların en sert şekilde gözlendiği Tunus, Mısır, Yemen ve Libya'dan kaynaklanan bir arz kesintisinin giderilebilir boyutta olduğuna işaret ediyorlar. Petrol fiyatları siyasi gerilimin tırmanmasıyla Haziran 2008'den bu yana en yüksek düzeye tırmanmış durumda. Diğer yandan, gelişmiş ülkelerin üye olduğu Uluslararası Petrol Ajansı'nın Başkanı Nabuo Tanaka, Libya'dan arz kesintisi yaşanması halinde petrol rezervlerinin devreye alınabileceğini söyledi. Tanaka, petrol fiyatlarının ortalama 100 doların üzerinde seyretmesi halinde, bunun 2008 Krizi'ne benzer bir krizin yaratılmasına neden olabileceğini de vurguladı.

Libya'da protesto sürüyor, Kaddafi gitmiyor

Ortadoğu'da protesto gösterilerine en sert tepkinin verildiği, şimdiye kadar 500'den fazla kişinin hayatını kaybettiği Libya'da protestoların odağındaki Devlet Başkanı Muammer Kaddafi görevinden ayrılmayacağını söyledi. Ülkeden ayrıldığı söylentileri ardından devlet televizyonunda bir saati aşkın süre konuşan Kaddafi, göstericilere karşı sonuna kadar mücadele etmekte kararlı olduğunu söyledi. Kaddafi, "Bu yolda gerekirse şehit olmaya hazırım" derken, protesto gösterilerinin batı ülkelerince uyuşturulmuş kişiler tarafından yurtdışından örgütlendiğini söyledi. Kaddafi, "Diğer devlet başkanları gibi istifa edecek bir konumda değilim, çünkü devlet başkanı değil devrimin lideriyim" dedi. Önceki yönetimi devirerek iktidara geldiği 41 yıllık dönemdeki en sert tepkilerle karşı karşıya kalan Kaddafi, "Libya'ya karşı silah kullananlar ölümle cezalandırılır" dedi. Kaddafi'nin sözleri uluslararası kamuoyu tarafından tepkiyle karşılandı. ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Libya'da kabul edilemez nitelikteki şiddete son verilmesini isterken, ülkedeki olayların kaygıyla izlendiğini söyledi. Clinton, ülkedeki Amerikalıların güvenliğinin birinci öncelikte olduğunu belirterek, başkent Trablus'taki ABD Büyükelçiliği'nin boşaltılacağını kaydetti.

Yıldız: Mısır petrol fiyatlarını fazla etkilemez

Enerji Bakanı Taner Yıldız, Mısır'daki sorunların petrol fiyatlarına çok ciddi bir olumsuzluk yaratmayacağını söyledi. Bloomberg HT'nin sorularını yanıtlayan Yıldız, Venezuella Petrol Bakanı'nın petrol fiyatlarının 200 dolara çıkabileceği değerlendirmesini abartılı olduğunu söyledi. Türkiye'nin büyüme hızını karşılayacak arz güvenliğini sağlamaya odaklandığını söyleyen Bakan Yıldız, Türkiye'nin nükleer enerjide gelişmiş ülkeleri yakalaması gerektiğini vurguladı. Yıldız, bu çerçevede 2023 yılına kadar nükleer santral sayısının 12'ye çıkarılmasını istediklerini söyledi. Enerji sektöründe özel sektör yatırımlarının artmasını hedeflediklerini belirten Yıldız, yatırımcı ilgisinin yüksek olduğunu kaydetti. Son dönemde artan 10 numaralı yağ kullanımını değerlendiren Enerji Bakanı Yıldız, bu tür bir uygulamaya izin vermeyeceklerini söyledi. Bakan Yıldız, artan fiyatlarla Türkiye'nin enerji maliyetinin arttığına işaret ederek, buna karşılık elektrik ve doğalgazda şu anda herhangi bir fiyat artışı olmayacağını sözlerine ekledi.

Mısır tedirginliği petrol fiyatlarını 100 dolara taşıdı

Mısır'da Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek karşıtı gösterilerin yarattığı tedirginlik petrol piyasasında da kendisini gösterdi. Kuzey Denizi ham petrolü Brent'in varil fiyatı 2008 yılından bu yana ilk kez 100 dolar düzeyini aştı. Öte yandan, OPEC Genel Sekreteri El Badri, gerekirse OPEC ülkelerinin günlük üretim kotasını aşarak üretim yapabileceğini söyledi. Cuma gününden bu yana Mısır'ın önde gelen kentlerinde sokağa çıkma yasağı uygulanırken, Süveyş Kanalı'ndan sevkiyatın henüz etkilenmediği ifade ediliyor.

Enflasyon baskısı Trichet'i de esir almış görünüyor

Artan emtia fiyatları dünya genelinde enflasyon baskısını artırırken, Avrupa Merkez Bankası Başkanı Jean Claude-Trichet enflasyonla mücadele çerçevesinde faizlerin artırılabileceği mesajını verdi. Wall Street Journal'ın sorularını yanıtlayan Trichet, finansal istikrar ve fiyat istikrarı konusunda önlemler alınabileceğini söylerken, çekirdek enflasyonun güçlü bir öncü gösterge niteliğini kaybettiğini söyledi. Emtia fiyatlarının baskısıyla bunun yan etkilerine karşı 'tetikte' olmaya devam edeceklerini kaydeden Trichet, bu çerçevede faizlerin gerektiğinden daha önce değiştirilebileceği mesajını verdi. Yunanistan, İrlanda ve Avrupa Birliği'nin çevre ülkelerindeki ekonomik zayıflamaya izin verilmeyeceğini kaydeden Trichet, fiyat istikrarına karşı risk oluşturması halinde faizlerin artırılmasını erteleyebileceğini kaydetti. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Trichet, bütçe disiplininin kararlılıkla uygulanmasını isterken, bu çerçevede yapısal reformların ara vermeden sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Çin, KİT'lerin karından aldığı payı artıracak

Enflasyonun yüzde 5.1 ile iki yılın en yüksek düzeyine çıkması sonrasında ekonomiyi soğutmaya yönelik çabaya hız veren Çin hükümeti, kamu kuruluşlarına yönelik yeni düzenlemeler getiriyor. Bu çerçevede, halen ülke ekonomisinde yüzde 55'lik ağırlığa sahip bulunan kamu şirketlerinin 2011'den itibaren vergi sonrası karlarından yüzde 15'lik bölümü hazineye aktarması kararlaştırıldı. Çin Hükümeti, başta petrokimya, telekomünikasyon ve elektrik dağıtım şirketlerinden elde edilecek kaynağı büyük altyapı projelerinin finansmanında kullanacak. Gerçekleştirilecek bu düzenleme, PetroChina, Sinopec, China Telecom ve China Mobile gibi yurtdışında borsalarda işlem gören şirketleri de yakından ilgilendiriyor. Çin'in en büyük 122 kamu şirketinin yıllık karının bu yıl toplam 160 milyar doları aşması bekleniyor. Çin Maliye Bakanlığı, 2007 yılında aldığı kararla büyük altyapı projelerinin finansmanı için şirketlerin karlarından hazineye pay aktarımı düzenlemesi getirmişti.

IEA Başekonomisti Birol: Çin'in petrol talebi artacak

Uluslararası Enerji Ajansı Başekonomisti Fatih Birol, dünya petrol talebindeki büyümenin yarısının Çin'den geleceğini söyledi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız'ın da katılımıyla, TÜSİAD'ın ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlenen, "World Energy Outlook 2010" raporunun Türkiye tanıtım toplantısında konuşan Birol, şöyle dedi: "Petrol piyasalarındaki talepteki büyümenin hemen hemen tamamı ulaştırma sektöründen geliyor, Çin'de 1,000 kişiden 30 kişinin arabası var, 25 yıl içinde bu sayı 240'a çıkacak. Petrol üretiminde OPEC'in payı daha da artacak en önemli ülkeler Irak ve Suudi Arabistan olacak. Çin'in enerjide alacağı kararlar bütün dünyanın kaderini etkileyecek" dedi. Irak'ın petrol üretiminin 25 yıl içinde günlük 2.5 milyon varilden 7 milyon varile çıkacağını da belirten Birol, dünya petrol piyasalarında Irak'tan gelen artışa ihtiyaç olduğunu aksi durumda dünya piyasaları zor durumda kalacağını belirtti.

OMV, Petrol Ofisi'nde tüm hisseleri almayacak

Doğan Holding'den Petrol Ofisi'nin hisselerini 1 milyar Euro'ya satın alan Avusturyalı enerji şirketi OMV, hisselerin tamamını almayı planlamadığını açıkladı. OMV CEO'su Wolfgang Ruttenstorfer, düzenlediği telekonferansta, Petrol Ofisi'nin borsa kotundan çıkarılmasının gündemde olmadığını kaydetti. OMV CEO'su Ruttenstorfer, Türkiye'deki faaliyetlerini Ceyhan'a rafineri yatırımıyla hızlandırmayı planladıklarını söyledi. OMV CEO'su, Ceyhan'da planlanan rafineri yatırımında azınlık hissedarı olabileceğini, böylece doğalgaz ve petrol sektöründe entegre projelere hız vereceklerini ifade etti. Ceyhan'daki rafineri projesi Çalık Grubu liderliğinde ortak girişim grubu tarafından yapılıyor. Doğan Holding'deki Petrol Ofisi hisselerini alan OMV, şirketi Ortadoğu ve Hazar Bölgesi'nde büyüme çerçevesinde köprü niteliğinde görüyor.

BP yönetim değişikliğine hazırlanıyor

İngiliz petrol devi BP, Meksika Körfezi'nde petrol platformunun Nisan ayında batması ardından ciddi sorunlar yaşıyor. Şimdiye kadar çevre felaketini temizlemek üzere 4 milyar dolar harcayan şirket, eleştirilere neden olan üst yönetimini değiştirmeye hazırlanıyor. BP CEO'su Tony Hayward'ın gelecek 24 saatlik dönemde istifasını açıklaması beklenirken, Hayward'ın yerine Başkan Yardımcısı Robert Dudley'in getirilmesi öngörülüyor. Diğer yandan, BP'den yapılan açıklamada, şirketin üst yönetimin değişikliğine yönelik nihai kararını henüz vermediği kaydedildi.

BP, sonunda petrol kaçağını önlemeyi başardı

Dünyanın en büyük çevre felaketi olmaya aday Meksika Körfezi'nde BP'nin petrol platformunun batması ardından başgösteren petrol sızıntısı durduruldu. Şimdiye kadar BP şirketinin 3.5 milyar dolar zarar etmesine neden petrol kaçağı, yapılan dev bir tıpanın devreye girmesiyle geçici olarak durduruldu. Petrol kaçağının ne kadar etkin şekilde durdurulduğunun söylenebilmesi için 2 tam gün geçmesi gerekiyor. BP'nin sızıntıyı durdurduğunu açıklamasından sonra New York Borsası'nda şirket hisseleri yüzde 7.6 yükselişle kapandı.

AB, denizde petrol aramaya denetim getirecek

Avrupa Birliği, Meksika Körfezi'nde yaşanan petrol sızıntısı ardından, açıkdenizde petrol arama ve sondaj faaliyetine yeni düzenlemeler getirmeyi planlıyor. Bu çerçevede, İngiltere ve Avrupa Enerji Komisyonu, ABD'de açıkdenizde petrol aramada güvenliğe yönelik yeni düzenlemeleri ele alacak. Değerlendirme ardından Avrupa Komisyonu'nun petrol sondajı faaliyetine ek denetim getirmesi bekleniyor. AB Komisyonu'nun Enerji'den sorumlu üyesi Günter Oetinger, "Meksika Körfezi'ndeki kazanın sonuçları, AB'nin önlemleri artırmasına yol açacak" dedi. İngiliz petrol şirketi BP, Meksika Körfezi'nde geçen ay batan platformundan sızan petrolü önlemek amacıyla kapsamlı önlemler alıyor. Şirket, petrol kuyusunu kapatmak üzere ağır çamur ve çimentodan oluşan bir karışımla sızıntıyı önlemeye çalışıyor.

Irak petrollerinde ikinci yabancı hamlesi

Irak petrol sektöründe yabancıların ağırlığı artıyor. Dünyanın üçüncü büyük petrol üreticisi Irak'ta Mecnun petrol sahasının işletmesine yönelik ihale yapıldı. Aralarında Shell, BP ve Türkiye Petrolleri'nin de bulunduğu 44 yabancı şirketin katıldığı ihaleyi, İngiliz Shell ve Malezyalı petrol şirketi Petronas'tan oluşan girişim grubu kazandı. İhalede, Fransız Total ve Çin ulusal petrol şirketi CNPC'nin tekliflerini geride bırakan Shell ve Petronas, Mecnun petrol sahasının 20 yıl boyunca işletme hakkını aldı. Mecnun'daki petrol rezervleri 12.6 milyar varili buluyor. Haziran ayında 8 petrol ve doğalgaz sahası için yapılan ihaleden sadece birisi sonuçlandırılmış, 12.8 milyar varillik rezerve sahip Rumelye havzasının işletme hakkı BP ve CNPC'nin oluşturduğu girişim grubuna verilmişti. 115 milyar varil rezervle dünyanın üçüncü büyük petrol rezervine sahip Irak'ın, üretimi ve ihracatı, potansiyelinin çok altında bulunuyor. Bütçesinin yüzde 95'ini petrol geliri oluşturan Irak'ın günlük petrol üretimi günlük 2,4 milyon varil düzeyinde bulunuyor.

Irak petrol ihracatı için yatırıma hız verecek

Yabancı yatırımcıları petrol ve doğalgaz projelerine katılması için ikna edemeyen Irak yönetimi, petrol ihracatını artırmak üzere altyapısını yenilemeye yöneldi. Irak bu çerçevede dört yüzer petrol terminali yanı sıra üç yeni petrol boru hattı yapımını planladı. Irak'ın petrol ihracatının büyük bölümünü gerçekleştiren South Oil'in yöneticisi Diya Cafer, bu yatırımla günlük ihraç kapasitesinin 1.9 milyon varilden 8 milyon varile çıkarılacağını kaydetti. Cafer, Bağdat’ta yaptığı açıklamada, “yatırım planları hazır, yeni terminal ve boru hatlarının 2011'in ikinci yarısından itibaren faaliyete geçmesi söz konusu olabilir” dedi. Halen, İngiliz BP ve Çin ulusal petrol şirketi CNPC ırak'ın dev petrol sahası Rumelya'yı işletmek üzere anlaşmalar imzalamış durumda. Cafer, bölgede yapılacak üretimin günlük 1 milyon varile çıkması ardından, petrol ihracatı için yeni terminallerin gerektiğini ifade etti. Ekim sonu itibarıyla Irak’ın petrol ihracatı günlük 1.8 milyon varile ulaşmış durumda. Ülkenin petrol rezervlerinin büyük bölümü güneyde bulunurken, ihracat Basra Körfezi kıyısındaki iki terminalden gerçekleştiriliyor.