Çin, stratejik sektörlere yatırıma hız verecek

İhracata dayalı hızlı büyümesiyle dünya ekonomisinin itici gücü olan Çin, stratejik sektörlere yaptığı yatırımları artırmayı planlıyor. Çin hükümetinden bir üst düzey yetkili, bu çerçevede gelecek 5 yıllık dönemde 7 ayrı sektöre toplam 1.5 trilyon dolar yatırım yapılabileceğini kaydetti. Yılda 300 milyar dolarlık yatırım öngörülen alanlar arasında alternatif enerji, biyoteknoloji, iletişim teknolojisi, yüksek teknolojiye sahip makine üretimi, elektrikli otomobil üretimi, çevre koruma ve enerji verimliliği yer alıyor. Ekonomistler, bu yatırımlarla, canlanma paketi çerçevesinde altyapı yatırımlarına verilen desteğin sona ermesi ardından büyümenin desteklenebileceğini ifade ediyorlar.

Hisse senedinde aşırı değerlenme dikkat çekiyor

Türk ekonomisinin kriz sonrası hızlı toparlanması, İstanbul Borsası'na yatırımcı ilgisinin artmasına yol açarken, hisse senedi değerlemelerinin son 7 yılın en yüksek düzeyine çıktığına işaret ediyor. Bloomberg Haler Ajansı'na konuşan uzmanlar, karlılıktaki büyümenin diğer gelişmekte olan piyasalara göre zayıf kalacak olmasının yatırımcıları kısa vadede hayalkırıklığına götürebileceğini vurguladılar. MSCI Türkiye Endeksi'nin net varlıkların 2.2 katı seviyesinden işlem gördüğü dikkat çekerken, bu rakam MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi ile karşılaştırıldığında Şubat 2003'den bu yana görülen en yüksek seviyeye işaret ediyor. MSCI Türkiye Endeksi'de yer alan 20 şirketin gelecek yıl karlarının yüzde 7.7 artması beklenirken, bunun 19 gelişmekte olan piyasa arasında en küçük büyüme olması dikkat çekiyor. MSCI Türkiye Endeksi yüksek dalgalanmalarıyla dikkat çekiyor. Endeks 2007 yılında yüzde 41 artması ardından, krizin etkisiyle 2008'de yüzde 52 gerilemişti. Kriz sonrası toparlanma ile endeksin 2009 performansı yüzde 86 olurken, MSCI Türkiye Endeksi'nin yıl başından bu yana artışı yüzde 27'yi buluyor.

Türkiye, HSBC'nin gözde ülkeleri arasına girdi

Gelişmekte olan ülke piyasalarına yatırım yapan en büyük varlık yönetim şirketlerinden biri olan HSBC, Türkiye'yi "tercih edilen gelişmekte olan ülke" olarak belirledi. Haziran 2010 sonu itibarıyla 411.25 milyar dolarlık fon yöneten HSBC Global Asset Management tarafından yayımlanan notta, "Gelişmekte olan ülke piyasaları bölümü, son dönemde kredi derecelendirme kuruluşlarından gelen yukarı yönlü revizyonların ardından Türkiye'nin yatırım yapılabilir kredi notuna 2011 ortasındaki seçimlerin ardından sahip olacağını bekliyoruz" denildi. Türkiye'nin son 10 yılda gerçekleştirdiği yapısal reformların Türkiye'ye global finansal ve ekonomik krizdeki testi geçmesinde destek olduğu belirtilen notta, "Bu, Türkiye'nin küresel fonları daha çok çekmesini sağlayacak" denildi.

Unilever, Türkiye'de yatırım için yeni yer arayışında

Perakende sektörünün önde gelen isimlerinden Unilever Türkiye Üst Yöneticisi (CEO) ve Unilever Asya, Afrika, Orta ve Doğu Avrupa Başkan Yardımcısı İzzet Karaca, "Ya yeni fabrikalarımızı büyüteceğiz veya başka şehirlerde yeni yatırımlara gideceğiz. Bu, şu anda toplam fizibilite içinde ele alınıyor. Yer konusunda muhtelif opsiyonlar var. 4-5 şehre bakıyoruz. 'Gidelim Anadolu'nun göbeğine, burada ne olur' diye de düşünüyoruz. Bu çerçevede Anadolu'ya da bakıyoruz. Bizim zaten 3 fabrikamız Rize'de'' dedi. Karaca, krizde hızlı tüketim ürünlerinin yer aldığı sektörün pek etkilenmediğini belirterek, 2009 yılının kendileri için iyi geçtiğini, bu yıl da büyüme tempolarını devam ettirdiklerini söyledi. Unilever'de kriz nedeniyle çok büyük değişiklik olmadığının altını çizen Karaca, ''Dibe vurmadık. Normal tempomuza devam ettik. Marka yatırımlarımızı artırdık. Türkiye'nin en büyük reklam vereniyiz. Arayı açtık, kesmedik'' diye konuştu. Yıllık yatırım miktarlarının 100 milyon euro olduğuna işaret eden Karaca, yatırım planları çerçevesinde yeni alanlara girebileceklerini kaydetti.

Yabancıların İMKB'deki işlem hacmi zayıfladı

Yabancıların İMKB'de yaptıkları işlemlerin hacmi Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7 oranında azalarak 9 milyar 185 milyon dolara geriledi. Geçen yıl Ağustos'ta 273 milyon dolar net alımla sonuçlanan yabancı işlemleri, 2010 yılı Ağustos'unda da 32 milyon dolar net alım olarak gerçekleşti. Ağustos'ta İMKB'de yabancı alımları yüzde 9.2 azalışla 4 milyar 608 milyon dolara, yabancı satışları yüzde 4.7 azalarak 4 milyar 576 milyon dolara indi.

Global, İMKB'de 62 bin 500 puanı öngördü

Global Menkul Değerler Araştırma ve Uluslararası Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Emre Yiğit, İMKB birleşik endeksinin 2010'un ikinci yarısında 62 bin 500'ü göreceğini söyledi. Krizin ardından özellikle yabancı kurumsal yatırımcılarda Türkiye'ye yönelik ilginin hızla arttığına dikkat çeken Emre Yiğit, "Krizde bir kısım yabancı müşteriler dükkanı kapatırken, önemli bir kısmı da tatile çıkmıştı. Aslında her krizden sonra bunun olması normal. Şimdi yabancıların tatilden döndüklerini görüyoruz. Bu da Türkiye'ye ilgiyi artırıyor" dedi. Global Menkul Değerler'in, New York Society of Security Analysts-NYSSA ve Enclave Capital ile birlikte düzenlediği "Yıllık Türk Yatırım Konferansı" sonuçlarını değerlendirmek üzere Genel Müdür Gökhan Özer'in de katılımıyla bir basın toplantısı düzenleyen Emre Yiğit, İMKB ne zaman bu değere yükselir sorusuna "Bu sorunun cevabını benim bilmem mümkün değil. Ancak tüm hesaplamalarımız İMKB'nin 62 bin 500'ü yakalayacağını gösteriyor. Hem tek tek şirket bazında hem de endeks bazında yaptığımız analizler mevcut endeks düzeyinin yüzde 10 daha üzerinde yukarı doğru bir hareket olacağının gösteriyor" yanıtını verdi.

Bosch, 100 milyon Euro'luk yatırım hazırlığında

Türkiye'de 100. yılını kutlayan Bosch, bu yıl 100 milyon Euro'luk yatırım yapmayı planlıyor. Bursa'da gazetecilerle bir araya gelen Bosch Genel Müdürü ve Bosch Grubu Türkiye Temsilcisi Hermann Butz, 2010'un Bosch için çok önemli bir yıl olduğunu söyledi. Hermann Butz, firmalarının 1910 yılında Türkiye'ye adım attığını ve o günden bu yana ülkeye katkı vermeye çalıştığını ifade ederek, dolayısıyla 2010'da 100. yılını kutlamalarının kendileri için çok önemli bir kilometre taşı niteliğini taşıdığını belirtti. Türkiye'ye 1907 yılında ilk kez arabaların geldiğini ve bundan 3 yıl sonra Bosch'un Türkiye'ye adımını attığını vurgulayan Butz, şöyle konuştu: "Bugüne kadar işimizi ve işlerimizi istikrarlı ve düzgün şekilde geliştirdik. Türkiye'de bugüne kadar toplam 1,5 milyar avro yatırım yaptık. Yaklaşık 8 bin 300 çalışanımız var. 2009 yılında 1,4 milyar Euro ciro yaptık ve 800 milyon Euro ihracat rakamına ulaştık. Dolayısıyla Bosch olarak Türkiye'ye katkı sağlamaya başladık ve bu katkıya devam edeceğiz."

Finans sektörü Londra'da işe alıma hız veriyor

Küresel krizden ciddi zarar gören Avrupa'nın finans merkezi Londra'da canlanmaya yönelik beklentilerle olumlu işaretler gözleniyor. Londra'da finans sektöründe iş ilanları Mayıs'ta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 82 arttı. Danışmanlık şirketi Morgan McKinley'in yaptığı araştırmaya göre, Londra'da finans sektöründeki iş ilanlarının Mayıs ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 72 artarak 5 bin 733 düzeyine çıktığını belirledi. Nisan ayına göre değerlendirildiğinde de iş ilanlarının yüzde 3 arttığı gözleniyor. Uzmanlar, Avrupa genelinde artan tedirginlik ve İngiltere'de bankacılık sektörüne getirilecek yeni düzenlemeler öncesinde artan ilanların finans sektöründe yeni yapılandırmanın bir sonucu olduğunu ifade ediyorlar. İngiltere'de 2 milyon 510 bin ile son 20 yılın en yüksek düzeyine çıkan işsiz sayısı, Nisan ayında 2 milyon 470 bine gerilemiş durumda. Personel alımı için ilan veren firmalar arasında, kriz döneminde iflas eden Lehman'ın Avrupa'daki iştiraklerini satın alan Japon bankası Nomura ilk sırada yer alıyor. Danışmanlık firması KPMG, yıl sonuna kadar Nomura'nın Londra'da 300 yatırım danışmanı alacağını öngörüyor. İngiltere'nin aktif büyüklüğü itibarıyla üçüncü bankası Barclays'de personel sayısını artıranlar arasında. Yılın ilk çeyreğinde karını yüzde 29 artıran Barclays, geçen yıl Avrupa ve Asya'da 750 yeni personel almıştı. Bu arada, Londra'da yatırım firmalarında çalışanların aldığı ücret Mayıs ayında önceki aya göre yüzde 9 artarak 55 bin 300 sterline yükselmiş durumda.

Gelişen piyasalara yatırım rekor düzeye çıktı

Mali krizin hız kesmesiyle, gelişmekte olan ülkelere yatırım tutarı hızla yükseldi. Gelişmekte olan ülkelerin piyasalarına yapılan yatırım, 2009'da 80.3 milyar dolarla rekor düzeye çıktı. Bu ülkelerden 2008 yılında yaşanan fon çıkışı 49.5 milyar doları bulmuştu. 1997 yılından bu yana derlenen veriler dikkate alındığında en hızlı yükseliş 2009 yılında olurken, bundan önceki rekor yatırım tutarı 54,4 milyar dolarla 2007 yılında gözlenmişti. Gelişmekte olan piyasalar arasında en fazla yatırım çeken ülkeler Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin olurken, bu ülkelerin fonlarına yatırılan miktar 60 milyar doları buldu. Uzmanlar, 2009 yılının gelişmekte olan piyasalar için parlak geçtiğini ifade ediyorlar. Financial Times Gelişen Piyasalar Endeksi, 2009 başından bu yana yüzde 75 yükselirken, endeks Mart ayında gördüğü en düşük düzeyinden bu yana 8 kat artış gösterdi.

Tarım arazileri yabancılara kiralanacak

Tarım sektörüne yabancı yatırımcıların ilgisi günden güne artıyor. Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanı Alpaslan Korkmaz, tarım arazilerinin 30 yıllığına yabancı fonlara kiralanacağını söyledi. Korkmaz, bir yıllık dönemde üç yabancı fonla görüşerek son aşamaya gelindiğini belirterek, "Islah edilebir araziler seçtik, burada 30 yıl boyunca yapılan yatırımlar devlette kalacak" dedi. Korkmaz, böylece hem istihdam yaratılacağını, hem de yan sektörlerde canlanma gözleneceğini ifade etti. Yabancı yatırımlara yönelik değerlendirmede de bulunan Korkmaz, 2010 yılında 2009'a oranla daha iyi bir performans görüleceğini öngörürken, asıl yükselişin 2012'de yaşanacağını kaydetti. Türkiye'ye yapılan yabancı sermaye yatırımı 2008 yılında 18 milyar dolar olarak gerçekleşirken, bu yıl sonu itibarıyla yatırım tutarının 10 milyar dolarda kalması bekleniyor.

Şirket birleşmeleri 2010'da hız kazanacak

Krizin etkisiyle bozulan yatırım iklimi, şirket birleşmeleri ve satın almaların önünü kesti. Krize kadar en fazla şirket birleşmesi gözlenen ülkeler arasında yer alan Türkiye'de bu yıl yapılan işlemlerin tutarı 3.5 milyar doları bulmadı. 2008 yılının altıda biri düzeyinde kalan bu birleşmelerin, yeni yılla beraber hız kazanması bekleniyor. 2004 yılından bu yana şirket birleşmesi ve alımında uzmanlaşan yatırım bankası Standart Ünlü'nün CEO'su Mahmut Ünlü, halen 20 proje üzerinde çalıştıklarını belirterek, bunların toplam miktarının 1 milyar doları bulduğunu kaydetti. Ünlü, proje büyüklüklerinin ise 30 ile 500 milyon dolar arasında değişiklik gösterdiğini söyledi. Özellikle sağlık, ilaç ve gıda sektörlerine ilginin yüksek olduğunu kaydeden Ünlü, Körfez ülkelerinden gelen talebin yüksekliğine dikkat çekti. Türkiye, 2008 yılında en fazla doğrudan yatırım çeken ve şirket birleşmesi yaşanan ülkeler arasında yer alırken, yapılan işlemlerin toplamı 18.5 milyar doları bulmuştu.

Irak petrol ihracatı için yatırıma hız verecek

Yabancı yatırımcıları petrol ve doğalgaz projelerine katılması için ikna edemeyen Irak yönetimi, petrol ihracatını artırmak üzere altyapısını yenilemeye yöneldi. Irak bu çerçevede dört yüzer petrol terminali yanı sıra üç yeni petrol boru hattı yapımını planladı. Irak'ın petrol ihracatının büyük bölümünü gerçekleştiren South Oil'in yöneticisi Diya Cafer, bu yatırımla günlük ihraç kapasitesinin 1.9 milyon varilden 8 milyon varile çıkarılacağını kaydetti. Cafer, Bağdat’ta yaptığı açıklamada, “yatırım planları hazır, yeni terminal ve boru hatlarının 2011'in ikinci yarısından itibaren faaliyete geçmesi söz konusu olabilir” dedi. Halen, İngiliz BP ve Çin ulusal petrol şirketi CNPC ırak'ın dev petrol sahası Rumelya'yı işletmek üzere anlaşmalar imzalamış durumda. Cafer, bölgede yapılacak üretimin günlük 1 milyon varile çıkması ardından, petrol ihracatı için yeni terminallerin gerektiğini ifade etti. Ekim sonu itibarıyla Irak’ın petrol ihracatı günlük 1.8 milyon varile ulaşmış durumda. Ülkenin petrol rezervlerinin büyük bölümü güneyde bulunurken, ihracat Basra Körfezi kıyısındaki iki terminalden gerçekleştiriliyor.

Türkiye'de kişi başına 70 gram altın var

Kriz dönemlerinin güvenilir yatırım aracı altında fiyatlar rekor üstüne rekor kırarken, Türkiye'de tasarruf amacıyla bulundurulan altın tutarının 192 milyar dolar olduğu öngörülüyor. İstanbul Altın Borsası Başkan Vekili Osman Saraç, Türkiye'de yastık altında 5 bin ton altın bulunduğunu ifade ederken, "Bu miktar nüfusa oranlandığında kişi başına yaklaşık 70 gram altın düşüyor" dedi. Altın fiyatlarının bin 200 doları aşarak rekor kırmasının elinde altın bulunduran tüketicilerin zenginleşmesine neden olduğunu kaydeden Saraç, tüketicilerin rekor artıştan ötürü mücevher alımını ertelediğini söyledi. Diğer yandan, uzmanlar altın fiyatlarının değerinin çok üzerine çıkmasından ötürü geri çekilebileceğini ancak, uzun vadede artışın süreceğini öngörüyorlar. Altın piyasası uzmanı David Tice, gelişmekte olan ülkelerin altın rezervindeki artışın fiyatları 2 bin doların üzerine taşıyacağını öngördü. Tice, gelişmekte olan ülkelerin bankacılık sistemi dışındaki rezervlerinin yüzde 2.2, gelişmiş ülkelerde ise bu oranın yüzde 38 olduğunu belirterek, gelişmekte olan ülkelerde rezervin yüzde 5'e çıkması halinde altın fiyatlarının 2 bin 500 doları göreceğini vurguladı. Altının ons fiyatı 2009 başına göre yüzde 34 artmış durumda.

Yabancı yatırım yedi ayda 4.9 milyar $

Uluslararası Yatırımcılar Derneği YASED, Türkiye'ye doğrudan yabancı sermaye yatırımının yılın ilk yedi ayında 4.9 milyar dolara ulaştığını açıkladı. YASED'in açıkladığı Barometre anketi sonuçlarına göre, doğrudan yabancı yatırım girişinin yıl sonunda 10 milyar dolara çıkması bekleniyor.

Şimşek'ten Çinli yatırımcılara YİD daveti

Türkiye, geçen yıla oranla yarı yarıya azalan yabancı yatırımları artırmanın yollarını arıyor. Bu çerçevede Çin'le işbirliğini artırmak amacıyla görüşmelerde bu ülkede görüşmeler yapan Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Çinli firmaları altyapı projelerinde yer almak üzere Türkiye'ye davet etti. Bakan Şimşek başkanlığındaki Türk heyeti, yap-işlet-devret modeliyle yapılacak büyük projelere Çinli firmaları çağırdı. Gündeme gelen projeler arasında Çanakkale Boğaz geçişi, Ankara-İzmir Otoyolu, Bursa-Osmaneli Hızlı Tren Projesi, hızlı tren garları ve yat limanları yer alıyor. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Türkiye, Çinli yatırımcılar için biçilmiş kaftan" diyerek, Çinli yatırımcılara Türkiye'de üniversitelere destek vererek, kendi projelerinde çalıştırabilecek öğrenci yetiştirmesini önerdi. Türk-Çin İş Konseyi Başkanı işadamı Hüsnü Özyeğin de, Avrupa insanının yorgun olduğuna işaret ederek, "Türkiye, çin'le ilişkilerini geliştirirse başka, geliştirmezse başka hızla büyüyecek" dedi. Halen aralarında otomotiv şirketi DFM, madencilik firması China Light, enerji şirketi Ying Li Solar'ın da bulunduğu şirketler Türkiye'de yatırıma hazırlanıyor. Türkiye ayrıca Avrupa ülkelerinin çekilmesi ardından GAP kapsamında önemli yeri olan Ilısu Barajı'nın finansmanı için 500 milyon dolarlık kredi için Çinlilerle görüşüyor.

Yabancı sermaye girişi yüzde 45 azaldı

Mali kriz, Türkiye'ye yapılan yabancı sermaye yatırımlarının yarıya inmesine neden oldu. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü tarafından hazırlanan 2009 Dünya Yatırım Raporu'na göre, geçen yıl 18 milyar dolar yatırım çeken Türkiye'ye bu yıl yapılacak yatırım tutarının 10 milyar doların altında kalması bekleniyor. Rapora göre, Türkiye'ye yönelik yabancı yatırımlar yılın ilk yedi ayında 4.9 milyar dolarla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58 geriledi. Uluslararası Yatırımcılar Derneği Genel Sekreteri Mustafa Alper, yatırımların azalmasıyla birleşme ve satın almaların hızla gerilediğini belirterek, yıl sonu itibarıyla bu miktarın 5 milyar doların altına ineceğini öngördü. Geçen yıl şirket birleşmelerinin büyüklüğü 11.6 milyar dolara ulaşmıştı. Yased Başkanı Piraye Antika da, "Türkiye, büyüme modeli dış finansmana bağlı bir ülke. ancak uluslararası doğrudan yatırım çekmek için şartlar çok daha rekabetçi" dedi. Rapora göre, 2009 yılı tamamında dünya genelindeki toplam yabancı sermaye yatırımlarının 1.2 trilyon doların altında kalması, 2010 yılında 1.4 trilyon dolara yaklaşması, 2011 yılında ise hız kazanarak 1.8 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Yabancı sermaye yatırımları geçen yıl 1.7 trilyon dolar olurken, en fazla yatırım çeken bölge yüzde 44 ile Avrupa olmuştu.

İstanbul Borsası'nda seans saatleri uzuyor

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, yurtdışıyla paralel işlem saatleri yaratmak çerçevesinde, ikinci seansın saatini uzatmayı kararlaştırdı. Borsa Başkanlığı'nın Kamuyu Aydınlatma Platformunda (KAP) yayımlanan açıklamasında, Hisse Senetleri Piyasası Müdürlüğünün 14 Eylül 2009 tarih ve 306 sayılı Genelgesi'nde düzenlenen, İMKB Yönetim Kurulunun 11 Eylül 2009 tarihli kararı doğrultusunda ikinci seansın 30 dakika uzatılmasına karar verildiği kaydedildi. Açıklamada, söz konusu karar uyarınca saat 14'te başlayan ikinci seansın, saat 1700 yerine 1730'da tamamlanacağı kaydedildi. 19 Ekim 2009 tarihinde yürürlüğe girecek bu düzenleme sonrasında Hisse Senetleri Piyasası seans saatleri şöyle olacak: "1. Seans: 09:30 - 12:30, 2. Seans:14:00 - 17:30"

Asya'dan 274 milyon $'lık yatırım geliyor

Kriz öncesinde her yıl 15 milyar dolarlık doğrudan yatırım çeken Türkiye'ye yabancı ilgisi yeniden canlanıyor. Başbakanlık Yatırım ve Destek Ajansı Başkanı Alparslan Korkmaz, Güney Kore ve Çin'den Türkiye'ye 274 milyon dolarlık yatırım geleceğini söyledi. Korkmaz, Güney Koreli çelik şirketi Posco'nun ilk aşamada 24 milyon dolar, Çin'in üçüncü büyük otomotiv üreticisi DFM'nin ise 250 milyon dolarlık yatırımla Türkiye'de faaliyet göstereceğini kaydetti. Korkmaz'ın verdiği bilgiye göre, Posco Bursa'da kuracağı fabrikayla yılda 170 bin metre yassı çelik üretimi gerçekleştirecek. Dünya genelinde 35 tesisi bulunan Posco'nun yıllık üretim kapasitesi 30 milyon metre düzeyinde bulunuyor. Çin’in üçüncü büyük otomotiv üreticisi DFM ise 250 milyon dolar yatırımla Türkiye'de yıllık 52 bin otomobil üretimi gerçekleştirecek. Şirketin yıllık üretimi ise 1.3 milyon adetle Türkiye'nin toplam araç üretimi olan 1.1 milyonun üzerine bulunuyor.

Yatırım teşvikleri 7 ayda yüzde 55 azaldı

Mali krizin etkisiyle yatırımcı güvenindeki azalma, teşvik verilen yatırımlara da aynı şekilde yansıdı. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre, yedi aylık dönemde teşvik belgesi verilen yatırımların tutarı yüzde 54.8 düşüşle 7.9 milyar liraya geriledi. Teşviklerdeki azalmayla bu çerçevede sağlanacak istihdam 29 bin kişiye indi. 2008 yılının ilk yedi aylık döneminde teşvik verilen yatırımların tutarı 17.6 milyar lira olurken, bu çerçevede 65 bin kişinin istihdam edilmesi öngörülmüştü. Yılın yedi aylık dönemde en fazla teşvik alan sektör 3 milyar lira ile imalat sanayi oldu. Teşvik verilen yatırımların üçte birini Marmara Bölgesi alırken, en az payı alan sömge yüzde 3 ile Doğu Anadolu oldu. Uzmanlar, hükümetin yeni uygulamaya koyduğu bölgesel teşviklerle reel sektöre verilen desteğin artırılacağını öngörürken, bu çerçevede Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya teşviklerin artırılabileceğini öngörüyorlar.

Teşvikli yatırım ilk yarıda %54 geriledi

Mali krizin baskısıyla Türkiye'de de yatırımlar büyük darbe aldı.Krizin yoğun etkisinin gözlendiği yılın ilk yarısında teşvik belgesine bağlanan yatırım tutarı, geçen yılın aynı dönemindekinin yarısına bile çıkamadı. Yatırım tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 54.4 azalarak 7.1 milyar lirada kaldı.

Yatırımlarda gözlenen düşüşte krizin yanı sıra, yeni çıkacak teşvik yasasının beklenmesi de etkili oldu. Getirilecek yeni teşviklerden yararlanmak umuduyla bir kısım yatırımların bekletilmesi, zaten kriz yüzünden azalan teşviğe bağlanan yatırım tutarının daha da gerilemesine yol açtı.

Krizin henüz hissedilmediği geçen yılın Ocak-Haziran döneminde bin 419 olan teşvik belgesi alınan yatırım projesi sayısı, bu yıl aynı dönemde sadece 647'ye indi. Belgeye bağlanan yatırımların geçen yıl ilk yarıda 15 milyar 593 milyon liraya ulaşan tutarı, bu yıl ise 7 milyar 116.5 milyon lira oldu. Teşvik belgesine bağlanan yatırım projesi sayısında geçen yıla göre yüzde 54.4, yatırım tutarında ise yüzde 54.3 gerileme gözlendi.