Amerikan otomotiv devleri kara dönmeye çalışıyor

Küresel krizden ciddi zarar gören Amerikan otomotiv şirketleri başta Çin olmak üzere Asya'da yaptıkları satışlarla karlılığa dönmeye çalışıyor. ABD'nin en büyük otomotiv şirketlerinden Ford, yılın ikinci çeyreğinde 2.4 milyar dolar kar açıkladı. Böylece şirketin karı bir önceki döneme göre yüzde 8 geriledi. Kar rakamının analist beklentilerinin altında kalmasında, yüksek çelik fiyatlarındaki yükselişle artan üretim maliyetleri etkili oldu. Ford Finans Müdürü Lewis Booth, şirketin yakın gelecekte yeniden yatırım yapılabilir düzeye geri döneceğini öngördü. Ford'un rakibi otomotiv şirketi Chrysler ise, ikinci çeyrekte 370 milyon dolar zarar açıkladı. Chrysler yönetimi, bilançonun iyileşmeye başladığını ifade ederken, kriz döneminde ABD ve Kanada hükümetlerinden alınan 551 milyon doların geri ödenmesi nedeniyle ikinci çeyrekte zarar edildiğini açıkladı. Kriz sonrası İtalyan otomotiv şirketi Fiat'ın kontrolüne geçen Chrysler, ödemelerin yapılmaması halinde şirketin 181 milyon dolar kar edebileceğini kaydetti. ABD'nin en büyük otomotiv şirketi General Motors ise 2. çeyrek bilançosunu 4 Ağustos'ta açıklayacak.

ABD'de otomotivi yapılandıran Rattner uzlaştı

Ekonomik krizle iflasın eşiğine gelen Amerikan otomotiv sektörünün desteklenmesinde ciddi rol oynayan, Başkan Obama'nın bu konuda kurduğu komisyonun başkanlığını yapan Steven Rattner hakkında açılan davada uzlaşma yoluna gitti. New York Bölge Savcılığı, Rattner'in 125 milyar dolarlık kamu emeklilik fonunun kendi çıkarları çerçevesinde işlem yaptığı iddiasıyla dava açmıştı. Rattner, bu davadan kurtulmak amacıyla 10 milyon dolar ödemeyi kabul etti. Rattner, Başkan Obama tarafından otomotiv sektörünü yeniden yapılandırmak üzere hükümetin verdiği desteğin koordinasyonuyla ilgili komisyonun başkanlığına getirilmiş, bu görevini 2009 yılı ortasına kadar sürdürmüştü. Sermaye Piyasası Komisyonu tarafından benzer bir soruşturmayla karşılaşan Rattner, geçen ay bu soruşturmada uzlaşma için 6.2 milyon dolar ödemeyi kabul etmişti. Halen New York Belediye Başkanı görevini sürdüren Michael Bloomberg'in yakın dostu olan Rattner, Bloomberg'in kişisel yatırımlarının da idaresini gerçekleştiriyor. Kariyeri boyunca Wall Street'te çalışan, en prestijli yatırım bankalarından Lazard'ın üst yöneticiliği görevine kadar yükselen Rattner, son olarak otomotiv sektörünün yapılandırılmasına ilişkin kitap yazmıştı.

GM, kamuya borcunu vadesinden önce ödeyecek

Dünyanın ikinci büyük otomotiv şirketi General Motors, geçen Temmuz ayında iflas korumasından kurtulması ardından, ABD Hükümeti'ne olan 4.7 milyar dolarlık borcunu vadesinden önce ödemeyi kararlaştırdı. Wall Street Journal'da yer alan habere göre, GM'nin böyle bir karar almasında, otomotiv sektörünün görünümünde son dönemde yaşanan iyileşme etkili oldu. General Motors, geçen yıl ABD Hükümeti'nden hisselerini teminat göstererek 50 milyar dolar kredi almıştı. General Motors, geçen hafta açıkladığı bilanço verilerine Temmuz ayından bu yana 2.3 milyar dolar zarar ettiğini açıklamıştı. General Motors, küresel ekonomik krizin baş gösterdiği 2008 yılına gelinceye kadar beş yıllık dönemde toplam 85 milyar dolar zarar etmişti.

Çin otomotivde ABD pazarını geride bıraktı

Amerikan otomotiv devleri iflasın eşiğinden dönerken, Çin'de artan satışlar bu ülkeyi dünyanın en büyük otomotiv pazarı haline getirdi. Danışmanlık şirketi JD Power'in verilerine göre, Çin'de satılan araç sayısının yıl sonu itibarıyla geçen yıla göre yüzde 44 artarak 12.7 milyonu bulmasi beklenirken, Amerika'da yapılan satışların 10.3 milyonda kalması öngörülüyor. Çin'de otomotiv satışlarının bu kadar hızlı artmasında, hükümetin yaptığı vergi indirimleri ve kredi kullanımının kolaylaştırılması etkili oldu. Gelen yüksek talep karşısında, Çin'de satılan otomobillerin teslim tarihi üç ayı bulabiliyor. Daha önce yapılan araştırmalarda, Çin'in ABD pazarını 2025 yılında geçmesi bekleniyordu. Çin'de özellikle küçük otomobillere ilgi gözlenirken, satılan araçların fiyatları Amerika'daki fiyatların üçte biri düzeyinde bulunuyor.

Chysler, Alfa Romeo ile toparlanacak

Amerikan otomotiv şirketi Chrysler iflas korumasından kurtulmasından dört ay sonra yeni modellerin tantımına hazırlanıyor. Daha çevreci, küçük ve yakıt tasarrufu açısından avantajlı otomobillere yönelen Chrysler, bu çerçevede İtalyan ortağı Fiat'ın tasarımlarına ağırlık verecek. Chrysler, kendi ürettiği pek çok modelden vazgeçerken, ilk olarak Fiat'ın yüksek gelirlileri hedeflediği Alfa Romeo modellerini Amerikada satışa sunacak. 2012 yılında Alfa Romeo'nun ülkede satışına başlanması beklenirken, Chrysler ayrıca Fiat'ın Avrupa'da çok popüler modeli 500'ü de Amerikalılarla tanıştıracak. Fiat ve Chrysler, 2012 yılı ortasından itibaren birlikte tasarladıkları Chrysler modellerini piyasaya sürecek. Bu araçların lansmanı çerçevesinde, Chrysler kendi markaları arasında yer alan Dodge'un pek çok modelinin üretimini de sona erdirecek. Bu stratejik karar, iki şirketin ortak CEO'su olarak görev yapan Sergio Marchionne için büyük risk taşıyor. Fiat'ın hızlı toparlanmasını sağlayan Marchionne, Amerikan tüketicisinin beklentilerinin aksine küçük otomobillerle şirketin pazar payını artırmayı hedefliyor.

GM, e-Bay'in açık artırmasında

Amerikan otomotiv devi General Motors, geçen ay iflas korumasından çıkması ardından ABD'deki pazar payını korumaya çalışıyor. Halen pazarda yüzde 19'luk payla lider konumundaki General Motors, satışlarını artırmak amacıyla internetin açık artırma sitesi e-Bay ile anlaştı. Anlaşmaya göre, General Motors, yeni çıkarttığı bazı modelleri internet üzerinden açık artırma ile satışa sunacak. İlk aşamada sadece şirketin yüzde 13.5 pazar payına sahip olduğu Kaliforniya Eyaleti'nde oturanların katılabileceği açık artırmalar 8 Eylül'e kadar sürecek. Açık artırmada GM'in Chevrolet, Buick, Pontiac ve GMC adlı dört markasından otomobiller satışa sunulacak. Buna göre, internetten aracı satın alan kişiler, eyaletteki 225 bayi aracılığıyla otomobillerine kavuşacak. Sektör temsilcileri şirketin attığı adımı olumlu olarak değerlendirirken, satışların bu şekilde kıpırdayacağını öngörüyorlar. General Motors, daha önce de iflas korumasından çıkmak amacıyla Avrupa'daki iştirakleri Saab ve Opel'i elden çıkartmıştı.

GM'den Wagoner'e yılda 74 bin dolar maaş

Krizin etkisiyle iflas koruması kapsamına alınan Amerikan otomotiv devi General Motors, şirketin önceki CEO'su Rick Wagoner'e yıllık 74 bin dolarlık emekli maaşı bağlanacak.

Gelecek ay resmen emekli olacak Rick Wagoner'e gelecek beş yılda toplam 8.6 milyon dolarlık emeklilik tazminatı ödenecek. General Motors'ta 32 yıl boyunca görev yapan Rick Wagoner, Mart ayında ABD yönetiminin şirketin kurtarılmasına ilişkin planları çerçevesinde üst yöneticilik görevinden ayrılmıştı.

2000 yılından bu yana GM'in yöneticiliğini yapan Wagoner, geçen yıl emekli olması halinde yaklaşık 23 milyon dolar emeklilik primi alacaktı.

General Motors, son beş yılda 85 milyar dolar zarar etmesi ardından; bozulan nakit dengesi ve satışlarındaki hızlı gerileme ardından 2009 başından itibaren yaklaşık 25 bin kişinin işine son vermişti. Şirket, yaklaşık 20 milyarın üzerinde zarar ederken, GM Avrupa'da da sahip olduğu markalardan Opel'i Kanadalı yan sanayi üreticisi RHJ'ye satmıştı.

Chrysler'in Fiat'a satışına yeşil ışık

İflas koruması kapsamındaki Amerikan otomotiv şirketi Chrysler'in İtalyan Fiat'a satışı için yeşil ışık yakıldı. Amerikan Temyiz Mahkemesi, daha önce emeklilik fonlarının isteğiyle ertelediği Chrysler satışına yönelik olumlu karar verdi.

Karar, otomotiv sektörünün hızla yeniden yapılandırılması için satışa destek veren Beyaz Saray yönetimince olumlu karşılandı. Chrysler, anlaşmalı şekilde 30 Nisan'da iflas koruması kapsamına alınmış, bu çerçevede Fiat ile ön görüşmeler başlamıştı. Karar sonrasında Fiat ile görüşmelerin hızlanması beklenirken, Chrysler'in iflas sürecinden çıkması için 60 günlük yasal süresi bulunuyor.

Temyiz Mahkemesi'nin satışın önünü açan kararı halen iflas koruması kapsamındaki General Motors için de örnek niteliği taşıyor. Hükümet, Chrysler'den daha büyük ve karmaşık ortaklık yapısına sahip General Motors'un yaz sonundan önce iflas koruması kapsamından çıkarılmasını hedefliyor.

1 Haziran'da iflas koruması kapsamına alınan General Motors'a hükümet 35 milyar dolar destek verirken, devletin şirketteki payı yüzde 65 düzeyine çıkmıştı.

Chrysler'in Fiat'a satışı gecikiyor

ABD'de Yargıtay, iflas koruması kapsamındaki otomotiv şirketi Chrysler'in İtalyan Fiat'a satışını öngören iflas mahkemesi kararını ertelemeyi kararlaştırdı. Erteleme kararında, Indiana merkezli üç emeklilik fonunun satışın incelenmesine yönelik etkili oldu. ABD yönetimi tarafından da desteklenen Chrysler'in satışı, şirketin iflas korumasından kurtulması anlamına gelecek. Beyaz Saray, Yargıtay'ın fonların erteleme talebini geri çevirmesini de istemişti. Amerikan hükümetince yaklaşık 10 milyar dolar aktarılarak destek verilen Chrysler, Nisan ayında iflas koruması kapsamına alınmıştı. Chrysler'in satışı ve sonrasında izlenen süreç, iflas okruması kapsamına alınan otomotiv devi General Motors için de örnek teşkil edecek. ABD Başkanı Barack Hüseyin Obama, daha önce yaptığı açıklamalarda Chrysler'in iflas sürecinin kontrollü olacağını belirterek, sürecin hızla tamamlanacağını kaydetmişti. 30 Nisan'da iflas korumasına alınan Chrysler, Fiat ile satış ve işbirliği konusunda 60 gün içinde anlaşmak üzere anlaşmaya varmıştı. Fiat yönetimi de erteleme kararı ardından Chrysler'i satın almakta kararlı olduklarını açıkladı.

Ford Nisan'a göre satışlarını artırdı

Krizin baskısıyla mali dengeleri bozulan otomotiv sektöründe olumlu işaretler de gözleniyor. Yüzyıllık geçmişe sahip General Motors'un iflas korumasına alınmasından iki gün sonra açıklanan Mayıs ayı otomobil satışları sektörün yeni koşullara uyum gösterdiği şeklinde yorumlandı.

Mayıs ayında geçen yılın aynı ayına göre satışlar yüzde 30 azalmasına karşılık, satılan toplam araç sayısı 9.9 milyonla 10 milyona yaklaştı. 2009 yılının en iyi aylık performansını gösteren sektörde, Nisan ayına göre satışlarını artıran tek şirket Ford oldu.

İflasını açıklayan Chrysler ve General Motors'un aksine hükümetten yardım almayan Ford, Mayıs'ta Nisan ayına göre satışlarını yüzde 20 artırdı. Ford Mayıs'ta 161 bin otomobil satarken, şirketin satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30 daha düşük durumda bulunuyor.

Şirketin ilk beş aylık satışları ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 37 düşüşle 620 bin adedi buldu.

Otomotiv pazarı için olumlu beklentilere dikkat çeken Ford yöneticileri satışların artmasıyla üretimi yüzde 20 artıracaklarını söyledi. 

Obama: Yeni GM dönemi başladı

Yüzyılı aşkın geçmişe sahip, Amerikan otomotiv endüstrisinin devi General Motors'un iflas koruma başvurusunda bulunması, otomotiv sektörünün çehresini değiştirecek bir adım olarak yorumlandı.

ABD Başkanı Barack Obama, otomotiv sektörünün dibe vurduğunu artık yepyeni bir geleceğin sektörü beklediğini söyledi.  Obama, Washington'da yaptığı açıklamada, "General Motors'un iflası şirketin 100 yıllık tarihinin en kötü anı. GM'in iflas başvurusu acı veren ancak atılması gereken bir adımdı. Eski General Motors dönemi kapandı, yepyeni bir General Motors bizi bekliyor" dedi.

Devletin 30 milyar dolar desteğiyle kamu hissesinin yüzde 60'a çıktığını hatırlatan Obama, şirket yönetimine yönelik görüşlerini de şöyle özetledi: "General Motors şirketinin günlük işleyişi olduğu gibi devam edecek. Hedefimiz General Motors'u ayakları üzerinde durabilir hale getirmek. Sadece kritik nitelikteki kararlar konusunda devletin etkisi olacak."

General Motors'un iflas koruma sürecinden 90 günde çıkması öngörülürken, hükümetin şirkete sağladığı ek kaynak Obama yönetimi için büyük risk oluşturuyor. Buna karşılık hükümetin çabalarının sonuç vereceğine yönelik gelişmeler artıyor.

ABD'nin üçüncü büyük otomobil şirketi Chrysler'in iflas davasında mahkeme, şirketin tamamıyla İtalyan otomotiv şirketi Fiat'a satılmasını onayladı. Chrysler'in iflasının çok daha karmaşık bir süreç öngörülen General Motors'un yeniden yapılanmasına örnek oluşturması bekleniyor.

Otomotiv devi GM iflas korumasında

Yüzyılı aşkın geçmişinde yaklaşık 500 milyondan fazla otomobil üretip satan Amerikan otomotiv devi General Motors, küresel mali krizin baskısıyla iflas koruması başvurusunda bulundu.

Son beş yıllık dönemde 85 milyar dolar zarar eden General Motors'un 90 günlük iflas koruması çerçevesinde, hükümetin şirkete yaklaşık 30 milyar dolar kaynak aktarması bekleniyor. GM'deki kamu hissesinin yüzde 60'ı bulması beklenirken, toplam çalışanların üçte birini oluşturan 21 bin kişinin işine son verilmesi bekleniyor.

Markaları arasında Chevrolet, Buick, Cadillac, Pontiac, Saturn, Saab ve Hummer'in da bulunduğu şirketin iflası, Avrupa'daki iştiraki Opel'i etkilemeyecek. Opel, geçen hafta Kanadalı yedek parça üreticisi Magna tarafından kurtarılmıştı.

Uzun yıllar Amerikan sanayisine yön veren şirketlerin başında gelen General Motors'un iflası, otomotiv endüstrisinin çehresini de temelden değiştirecek. GM, Ford ve daha önce iflas korumasına giren Chrysler'in artık yakıt tasarruf oranı yüksek çevreci araçları üretmeye yoğunlaşması bekleniyor.

GM'e iflas baskısı artıyor

Küresel krizden ağır hasar gören ABD otomotiv sektörü hızla değişiyor. Yakın zamana kadar sektörün üç büyüğü olan GM, Ford ve Chrysler'den, sadece Ford hükümet yardımı olmadan ayakta dururken; GM'in de Chrysler gibi iflas koruması kapsamına alınması bekleniyor.

Bu çerçevede ABD yönetiminin General Motors'u gelecek hafta iflasını açıklamaya zorladığı öne sürüldü. Washington Post'un haberine göre, Hazine'nin baskısıyla alınacak böylesi bir iflas koruma kararı şirkete 30 milyar dolarlık yeni destek verilmesine olanak sağlayacak.

Hazine yönetimi, GM'in yeniden yapılanma planının netleşeceği 1 Haziran'a kadar herhangi bir adım atmayacaklarını söyledi.

Diğer yandan, GM üst yönetimi, şirket çalışanlarının örgütlü olduğu Birleşik Otomotiv Sendikası ile yeniden yapılanma konusunda anlaşmaya vardı. Bu anlaşmayla şirketten emekli olanların sağlık hizmetleri için ayrılan 20 milyar dolarlık bütçenin yarıya indirilmesi ve 2008'de 8 milyar dolara ulaşan birim ücretin 1 milyar dolar azaltılması söz konusu olacak.

GM'in Avrupa'daki iştiraki Opel'e üç talip çıktı

İflasın eşiğine gelen ABD'li otomotiv devi General Motors'un Avrupa'daki iştiraki Opel'e üç teklif geldi. GM Avrupa'dan yapılan açıklamaya göre, teklif verenler arasında Kanada'lı yedek parça üreticisi Magna, New York merkezli özel yatırım fonu Ripplewood ve İtalyan otomotiv devi Fiat da yer alıyor.

Opel üst yöneticisi Klaus Franz, Financial Times'a yaptığı açıklamada, Fiat'ın nakit para içermeyen teklifini de eleştirerek, "Krizde olabiliriz ama Opel şirketinin hala bir değeri var. Böylesi açıklamalar Opel çalışanlarının büyük tepkisine ve kızmasına neden oluyor" dedi.

Fiat CEO'su Sergio Machionne, Almanya ve İngiltere'de fabrikaları bulunan Opel'i alarak otomotiv endüstrisinde yeni bir süper güç olmayı hedefliyor. ABD'de iflas koruması kapsamındaki Chrysler'i almak üzere ön görüşmelerini yapan Machionne, böylece şirketini dünya devi Toyota'nın ardından ikinci sıraya yükseltmeyi hedefliyor.

ABD'de otomotive çevreci düzenleme

Mali kriz karşısında iflasın eşiğindeki otomotiv şirketlerini kurtarmak üzere çare arayan ABD yönetimi, şimdi de çevreci otomobil çözümünü gündeme getirdi. ABD Başkanı Barack Hüseyin Obama, gelecek yedi yılda ülkede otomobillerin yakıt verimini yüzde 40 arttırmayı hedefleyen bir dizi önlem açıkladı.

Buna göre 2016 yılına kadar ABD'de araç satan her firma, ürettiği araçların her birinin ortalama olarak 100 kilometrede en fazla yaklaşık 7 litre benzin harcamasını sağlamak zorunda olacak. Arazi araçlarında ise en fazla harcanabilecek yakıt 9,5 litre olacak.

Getirilen düzenlemeler üretilen yeni araçların karbondioksit salımlarının da yüzde 34 azaltılmasını içeriyor.

Önlemler, hem hem çevreci gruplar hem de Amerikalı otomotiv üreticilerince olumlu karşılandı. Dünyanın en büyük otomotiv pazarı niteliğindeki ABD'de trafikte 250 milyondan fazla otomobil ve kamyon bulunuyor.

Başkan Obama, önlemlerle ülkenin petrol tüketiminde önemli tasarruf sağlanacağını söyledi. Obama, gelecek beş yıl içinde satılacak olan araçların ekonomik ömrü boyunca 1,8 milyar varillik petrol tasarrufu sağlanacağını kaydetti. Bu miktar, ABD'nin geçen yıl Suudi Arabistan, Venezuela, Libya ve Nijerya'dan ithal edilen petrol miktarından daha yüksek.

İflas yaklaştı, GM hisseleri pul oldu

Küresel krizin yarattığı talep daralmasından ağır yara alan Amerikan otomotiv sektörünün lideri General Motors'da iflas tehdidi artıyor. General Motors CEO'su Fritz Henderson'un hafta başında şirketin iflas korumasına alınması olasılığının arttığını açıklamasının etkisiyle yoğunlaşan satışlar, şirket hisse senetlerinin 76 yılın en düşük değerine inmesine yol açtı.

New York Borsası'nda GM hisseleri 1.12 dolara inerken, satışların hızlanmasında şirketin üst yöneticilerinin 315 bin dolarlık hisse satışı da etkili oldu. GM'deki hisselerini satanlar arasında şirketin şimdiki ve önceki başkan yardımcıları, Avrupa Başkanı, Kuzey Amerika Başkanı ve imalat müdürü de yer alıyor.

Son beş yılda 85 milyar dolar zarar eden ve hükümetten şimdiye kadar 15 milyar dolar yardım alan General Motors'un yeniden yapılanma planını 1 Haziran'a kadar ABD hükümetine vermesi gerekiyor.

Diğer yandan, New York Üniversitesi'nden Profesör Edward Altman, GM'in en kısa sürede iflas korunmasına alınması gerektiğini söylerken, yeniden yapılanma bitmeden bu korumanın kaldırılmasının hatalı olacağını söyledi. Altman, "Krizin sürdüğü ortamda iflas korumasının iki ayda kaldırılması şirkete yarardan çok zarar verir" dedi.

Bu arada, kriz sürecinde Washington'dan yardım almayan tek otomobil üreticisi olan Ford, kaynak yaratmaya devam ediyor. Ford, şirkete ait 300 milyon hissenin 4.75 dolar fiyatla satışından yaklaşık 1.4 milyar dolar gelir sağladı.

Fiat dünya devi olma yolunda

Krizden bankacılıkla birlikte en fazla etkilenen sektör niteliğindeki otomotiv, dünya genelinde yeni bir yapıya bürünüyor. Şirketler, daha küçük daha çevreci araçlara yönelirken; masraf kısma önlemleri şimdiye kadar gündeme gelmeyen ortak girişimleri öne çıkarıyor. Son olarak İtalyan otomotiv devi Fiat, iflasın eşiğindeki amerikan otomotiv şirketi General Motors'un Avrupa'daki iştiraki Opel'i satın almakla ilgilendiğini açıkladı. Fiat Başkanı Luca di Montezemelo, Opel'in fiat için ideal ortak olacağını belirtirken, satın almanın fiat için büyük fırsat yaratacağını ifade etti. Halen Alman hükümetinden 3.3 milyar euro destek arayan Opel'de çoğunluğu Almanya ve İngiltere'deki fabrikalarda olmak üzere 26 bin kişi çalışıyor. Satın almayla ilgili ilk görüşmeler Almanya'da yapılırken, Fiat Opel dışında Saab’ı da almayı gözden geçiriyor. Fiat, geçen hafta iflas koruması kapsamına alınan Amerikan Chrysler'la da ortaklık için görüştüğünü açıklamıştı. Fiat'ın Opel markası için teklif götüreceği General Motors, geçen hafta açıkladığı yeniden yapılandırma planında 21 bin kişinin işine son vereceğini ve Pontiac markasını sona erdireceğini açıklamıştı.