Yüksek hammadde çelik fiyatlarını artırıyor

Dünya Çelik Üreticileri Birliği, girdi maliyetlerindeki yüksek artışlar nedeniyle çelik fiyatlarına zam yapma kararı aldı. Çelik üreticileri, bu çerçevede ihraç ettikleri ürünlere yüzde 30’a varan zam yapmayı hedefliyor. Fiyat artışında etkili unsurların başında ise çeliğin hammaddesi olan demir cevherinde, son dönemde yaşanan büyük fiyat artışı ilk sırada yer alıyor. Cevher ihracatçıları, bu yıl başında almış olduğu kararla yaklaşık 40 yıldan bu yana uygulanan sabit fiyatlı yıllık kontrat geleneğini terk etme kararı almıştı. Demir fiyatlarını üç ayda bir belirlemeyi öngören kararın ardından, Brezilyalı Vale, Nisan başında Japonya’daki çelik fabrikalarına sattığı demirin fiyatını yüzde 90 artırmıştı. Demir cevheri fiyatlarindaki hizli artışın domino etkisiyle otomobilden makine donanımlarına kadar pek çok sanayi ürününe yansıması bekleniyor. Dünya çelik üreticileri birliği, demir cevheri üreticilerinin fiyat belirlemede kartel halinde hareket ettikleri gerekçesiyle geçtiğimiz ay küresel rekabet kurumlarını göreve çağırmıştı. Diğer yandan, Avustralya'da Madencilik Şirketleri Birliği, madencilik sektörü karlarına getirilen, yüzde 40 oranındaki gelir vergisini görüşmek üzere 13 Mayıs’ta hükümet yetkilileriyle bir araya geliyor. Avustralya'da madencilik sektörü ülkenin ulusal gelirinin yaklaşık yüzde 9'unu oluşturuyor. Avustralyalı Bhp Billiton ve Rio Tinto, Brezilyali Vale ile birlikte, yıllık 200 milyar dolar büyüklüğündeki dünya demir cevheri ticaretinin üçte ikisine hakim konumda.

Rekortmen altında üretim zayıflayacak

Doların hızlı değer kaybı ve gelişen ülkelerin merkez bankalarından kaynaklanan yüksek talep, altın fiyatlarına rekor üstüne rekor kırdırıyor. Altın fiyatları 2009 başından bu yana yüzde 33 değer kazanırken, altın üretiminin azalmasıyla fiyat artışının süreceği öngörülüyor. Önde gelen altın madencilerinin tahminleri üretimin yüzde 10'a varan düzeyde azalacağına işaret ediyor. Dünyanın ikinci büyük altın üreticisi Newmont'un yöneticileri, 2001'de 85 milyon ons olan üretimin bu yıl 75 milyon onsa indiğine dikkat çekerken, üretimin daha da düşeceğini öngörüyorlar. Uzmanlar, altın üretiminin her yıl bir milyon ons azaldığını öngörürken, bu çerçevede en hızlı üretim düşüşü gözlenen ülkelerin başında Güney Afrika geliyor. Ekonomistler, yeni altın madenlerinin bulunmadığına dikkat çekerek, fiyatların altın arzının düşmesiyle kısa ve orta vadede yükselmeyi sürdüreceğini vurguluyorlar. Dünya Altın Konseyi'nin verilerine göre, bu yıl altın üretiminin 2 bin 500 tona ulaşması beklenirken, bu rakam küresel krizle artan talebin sadece üçte ikisini karşılayacak düzeyde bulunuyor.

Emtia fiyatları tırmandı, dev birleşme suya düştü

Küresel mali krizle emtia fiyatlarındaki hareketlilik, dev madencilik şirketlerinin de yeni ortaklıklar aramasına neden oluyor. Maden fiyatlarındaki hızlı düşüşten en fazla etkilenen dünyanın üçüncü büyük madencilik şirketi Rio Tinto, Çinli Chinalco'nun yaptığı 19.5 milyar dolarlık satın alma teklifini geri çevirdi.

Yaklaşık 40 milyar dolarlık borcu olan Rio Tinto, bu kararı ardından sektörün en büyük şirketi ve aynı zamanda rakibi olan BHP Billiton ile anlaşmayı planladığını açıkladı. İki şirket arasındaki işbirliği anlaşmasının Rio Tinto'ya 10 milyar dolar sağlaması beklenirken, şirkete yakın kaynaklar Rio'nun ayrıca bir hisse senedi ihracıyla da 15 milyar dolar gelir hedeflediğini kaydediyorlar.

Çin hükümetince kontrol edilen Chinalco ise anlaşmanın geri çevrilmesinden ötürü üzüntü duyduğunu açıkladı. Böylece bir Çin şirketinin yurtdışında yaptığı en büyük satın alma girişimi de suya düşmüş oldu.

Chinalco ile anlaşma emtia fiyatlarının düşük olduğu Şubat ayında yapılırken, o zamandan bu güne fiyatlarda yüzed 40'a varan artış söz konusu oldu.