Amerikan otomotiv devleri kara dönmeye çalışıyor

Küresel krizden ciddi zarar gören Amerikan otomotiv şirketleri başta Çin olmak üzere Asya'da yaptıkları satışlarla karlılığa dönmeye çalışıyor. ABD'nin en büyük otomotiv şirketlerinden Ford, yılın ikinci çeyreğinde 2.4 milyar dolar kar açıkladı. Böylece şirketin karı bir önceki döneme göre yüzde 8 geriledi. Kar rakamının analist beklentilerinin altında kalmasında, yüksek çelik fiyatlarındaki yükselişle artan üretim maliyetleri etkili oldu. Ford Finans Müdürü Lewis Booth, şirketin yakın gelecekte yeniden yatırım yapılabilir düzeye geri döneceğini öngördü. Ford'un rakibi otomotiv şirketi Chrysler ise, ikinci çeyrekte 370 milyon dolar zarar açıkladı. Chrysler yönetimi, bilançonun iyileşmeye başladığını ifade ederken, kriz döneminde ABD ve Kanada hükümetlerinden alınan 551 milyon doların geri ödenmesi nedeniyle ikinci çeyrekte zarar edildiğini açıkladı. Kriz sonrası İtalyan otomotiv şirketi Fiat'ın kontrolüne geçen Chrysler, ödemelerin yapılmaması halinde şirketin 181 milyon dolar kar edebileceğini kaydetti. ABD'nin en büyük otomotiv şirketi General Motors ise 2. çeyrek bilançosunu 4 Ağustos'ta açıklayacak.

Otomotiv pazarı vergi indirimiyle büyüdü

Küresel krizden sert şekilde etkilenen otomotiv sektöründe satışları canlandırmak amacıyla 2009 yılında kademeli olarak gerçekleştirilen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indiriminin desteğiyle binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 2009 yılında bir önceki yıla göre yüzde 12.8 artışla 557,126 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) verilerine göre, toplam binek otomobil satışları 2009'da geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 20.8 artarak 369,819 adete ulaştı. Toplam hafif ticari araç satışları ise 2009'da 2008'e oranla yüzde 0.38 azalarak 187,307 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv kampanyalarının yıl sonuna doğru hız kazanmasının etkisiyle binek ve hafif ticari araç pazarının 2009 Aralık ayı satışları yüzde 2008 Aralık ayına göre 111.33 artışla, 88,923 adet olurken, binek otomobil satışları yüzde 121 artışla 57,178 adet, hafif ticari araç satışları yüzde 96 artışla 31,745 adet oldu. ODD verilerine göre pazarın toplamında marka bazında Fiat 84,820 adet satış ile ilk sırada yer alırken, Ford 84,725 adet ile ikinci, Renault ise 72,470 adet satış ile üçüncü sırayı aldı. Binek araçta Hyundai 60,645 satış adedi ile birinci olurken, Renault 59,021 adet satış ile ikinci, Ford ise 33,462 adet ile üçüncü sırada yer aldı. Hafif ticari araç segmentinde ise Fiat 55,224 adet satış ile ilk sırada yer alırken, Fiat'ı 51,263 adet satış ile Ford, 16,655 adet satış ile Peugeot izledi.

Chysler, Alfa Romeo ile toparlanacak

Amerikan otomotiv şirketi Chrysler iflas korumasından kurtulmasından dört ay sonra yeni modellerin tantımına hazırlanıyor. Daha çevreci, küçük ve yakıt tasarrufu açısından avantajlı otomobillere yönelen Chrysler, bu çerçevede İtalyan ortağı Fiat'ın tasarımlarına ağırlık verecek. Chrysler, kendi ürettiği pek çok modelden vazgeçerken, ilk olarak Fiat'ın yüksek gelirlileri hedeflediği Alfa Romeo modellerini Amerikada satışa sunacak. 2012 yılında Alfa Romeo'nun ülkede satışına başlanması beklenirken, Chrysler ayrıca Fiat'ın Avrupa'da çok popüler modeli 500'ü de Amerikalılarla tanıştıracak. Fiat ve Chrysler, 2012 yılı ortasından itibaren birlikte tasarladıkları Chrysler modellerini piyasaya sürecek. Bu araçların lansmanı çerçevesinde, Chrysler kendi markaları arasında yer alan Dodge'un pek çok modelinin üretimini de sona erdirecek. Bu stratejik karar, iki şirketin ortak CEO'su olarak görev yapan Sergio Marchionne için büyük risk taşıyor. Fiat'ın hızlı toparlanmasını sağlayan Marchionne, Amerikan tüketicisinin beklentilerinin aksine küçük otomobillerle şirketin pazar payını artırmayı hedefliyor.

Chrysler'in Fiat'a satışına yeşil ışık

İflas koruması kapsamındaki Amerikan otomotiv şirketi Chrysler'in İtalyan Fiat'a satışı için yeşil ışık yakıldı. Amerikan Temyiz Mahkemesi, daha önce emeklilik fonlarının isteğiyle ertelediği Chrysler satışına yönelik olumlu karar verdi.

Karar, otomotiv sektörünün hızla yeniden yapılandırılması için satışa destek veren Beyaz Saray yönetimince olumlu karşılandı. Chrysler, anlaşmalı şekilde 30 Nisan'da iflas koruması kapsamına alınmış, bu çerçevede Fiat ile ön görüşmeler başlamıştı. Karar sonrasında Fiat ile görüşmelerin hızlanması beklenirken, Chrysler'in iflas sürecinden çıkması için 60 günlük yasal süresi bulunuyor.

Temyiz Mahkemesi'nin satışın önünü açan kararı halen iflas koruması kapsamındaki General Motors için de örnek niteliği taşıyor. Hükümet, Chrysler'den daha büyük ve karmaşık ortaklık yapısına sahip General Motors'un yaz sonundan önce iflas koruması kapsamından çıkarılmasını hedefliyor.

1 Haziran'da iflas koruması kapsamına alınan General Motors'a hükümet 35 milyar dolar destek verirken, devletin şirketteki payı yüzde 65 düzeyine çıkmıştı.

Chrysler'in Fiat'a satışı gecikiyor

ABD'de Yargıtay, iflas koruması kapsamındaki otomotiv şirketi Chrysler'in İtalyan Fiat'a satışını öngören iflas mahkemesi kararını ertelemeyi kararlaştırdı. Erteleme kararında, Indiana merkezli üç emeklilik fonunun satışın incelenmesine yönelik etkili oldu. ABD yönetimi tarafından da desteklenen Chrysler'in satışı, şirketin iflas korumasından kurtulması anlamına gelecek. Beyaz Saray, Yargıtay'ın fonların erteleme talebini geri çevirmesini de istemişti. Amerikan hükümetince yaklaşık 10 milyar dolar aktarılarak destek verilen Chrysler, Nisan ayında iflas koruması kapsamına alınmıştı. Chrysler'in satışı ve sonrasında izlenen süreç, iflas okruması kapsamına alınan otomotiv devi General Motors için de örnek teşkil edecek. ABD Başkanı Barack Hüseyin Obama, daha önce yaptığı açıklamalarda Chrysler'in iflas sürecinin kontrollü olacağını belirterek, sürecin hızla tamamlanacağını kaydetmişti. 30 Nisan'da iflas korumasına alınan Chrysler, Fiat ile satış ve işbirliği konusunda 60 gün içinde anlaşmak üzere anlaşmaya varmıştı. Fiat yönetimi de erteleme kararı ardından Chrysler'i satın almakta kararlı olduklarını açıkladı.

Obama: Yeni GM dönemi başladı

Yüzyılı aşkın geçmişe sahip, Amerikan otomotiv endüstrisinin devi General Motors'un iflas koruma başvurusunda bulunması, otomotiv sektörünün çehresini değiştirecek bir adım olarak yorumlandı.

ABD Başkanı Barack Obama, otomotiv sektörünün dibe vurduğunu artık yepyeni bir geleceğin sektörü beklediğini söyledi.  Obama, Washington'da yaptığı açıklamada, "General Motors'un iflası şirketin 100 yıllık tarihinin en kötü anı. GM'in iflas başvurusu acı veren ancak atılması gereken bir adımdı. Eski General Motors dönemi kapandı, yepyeni bir General Motors bizi bekliyor" dedi.

Devletin 30 milyar dolar desteğiyle kamu hissesinin yüzde 60'a çıktığını hatırlatan Obama, şirket yönetimine yönelik görüşlerini de şöyle özetledi: "General Motors şirketinin günlük işleyişi olduğu gibi devam edecek. Hedefimiz General Motors'u ayakları üzerinde durabilir hale getirmek. Sadece kritik nitelikteki kararlar konusunda devletin etkisi olacak."

General Motors'un iflas koruma sürecinden 90 günde çıkması öngörülürken, hükümetin şirkete sağladığı ek kaynak Obama yönetimi için büyük risk oluşturuyor. Buna karşılık hükümetin çabalarının sonuç vereceğine yönelik gelişmeler artıyor.

ABD'nin üçüncü büyük otomobil şirketi Chrysler'in iflas davasında mahkeme, şirketin tamamıyla İtalyan otomotiv şirketi Fiat'a satılmasını onayladı. Chrysler'in iflasının çok daha karmaşık bir süreç öngörülen General Motors'un yeniden yapılanmasına örnek oluşturması bekleniyor.

Opel'in kurtarıcısı belli oldu: Magna

İflasın eşiğine gelen Amerikan otomotiv devi General Motors'un Avrupa'daki iştiraki Opel'in geleceği netleşiyor. Alman hükümetinin moderatörlüğünde gerçekleştirilen görüşmelerde İtalyan şirketi Fiat'ın çekilmesi ardından Opel'in Kanada-Avusturya sermayeli Magna tarafından satın alınması için anlaşmaya varıldı.

Berlinde sabahın ilk saatlerine kadar süren görüşmeler sonrasında alınan karar çerçevesinde Alman hükümetinin Opel'e ilk aşamada 1.5 milyar euro kredi desteği vermesi kararlaştırıldı. Magna ile Opel arasında yapılan anlaşma, General Motors'un ABD'de pazartesi günü iflas kararını açıklaması halinde Opel'i bu karardan koruyacak.

Magna, Opel'e 500 milyon euro yatırım yapmayı kararlaştırırken, 25 bin kişinin çalıştığı Opel fabrikalarında yaklaşık 2 bin 500 kişinin işine son verilmesi bekleniyor. Opel'in, Almanya dışında İngiltere, İspanya, Belçika ve Polonya'da fabrikaları bulunuyor.

Magna'nın yatırımlarına destek veren şirketlerin başında Rus devlet bankası Sberbank ve Rus milyarder Oleg Deripaska'nın kamyon üreten fabrikası Gaz da bulunuyor. Magna liderliğindeki ortak girişim grubu Opel'in Rus pazarında büyümesine de özel önem veriyor.

GM'in Avrupa'daki iştiraki Opel'e üç talip çıktı

İflasın eşiğine gelen ABD'li otomotiv devi General Motors'un Avrupa'daki iştiraki Opel'e üç teklif geldi. GM Avrupa'dan yapılan açıklamaya göre, teklif verenler arasında Kanada'lı yedek parça üreticisi Magna, New York merkezli özel yatırım fonu Ripplewood ve İtalyan otomotiv devi Fiat da yer alıyor.

Opel üst yöneticisi Klaus Franz, Financial Times'a yaptığı açıklamada, Fiat'ın nakit para içermeyen teklifini de eleştirerek, "Krizde olabiliriz ama Opel şirketinin hala bir değeri var. Böylesi açıklamalar Opel çalışanlarının büyük tepkisine ve kızmasına neden oluyor" dedi.

Fiat CEO'su Sergio Machionne, Almanya ve İngiltere'de fabrikaları bulunan Opel'i alarak otomotiv endüstrisinde yeni bir süper güç olmayı hedefliyor. ABD'de iflas koruması kapsamındaki Chrysler'i almak üzere ön görüşmelerini yapan Machionne, böylece şirketini dünya devi Toyota'nın ardından ikinci sıraya yükseltmeyi hedefliyor.

Chrysler'e Alfa Romeo 'aşısı' yapılacak

Krizin ağır hasar verdiği otomotiv sektörü birbiri ardına sürpriz gelişmelere neden oluyor. Volkswagen ve Porsche'nin birleşmeyi kararlaştırması ardından, iflas korumasındaki Amerikan Chrysler'in Fiat tarafından devralınmasında olumlu adımlar atılıyor. Chrysler'in başına Fiat'ın CEO'su Sergio Machhione'nin atanması beklenirken, Chrysler'in Fiat'in lüks otomobil markası Alfa Romeo'nun teknolojisini kullanarak ABD'de üretim yapacağı öne sürüldü.

Diğer yandan, dünyanın en büyük otomotiv şirketi Japon Toyota, Mart 2009'da sona eren mali yılda 4.4 milyar dolar zarar ettiğini açıkladı. Kriz nedeniyle ihracatında ciddi oranda bir gerileme yaşanan Toyota'da Mart 2010'da sona erecek mali yılda zararın 8.5 milyar doları bulabileceği öngörüldü.

Bu arada, iflasın eşiğindeki Amerikan otomotiv şirketi General Motors, yılın ilk çeyreğinde 6 milyar dolar zarar açıklarken, şirket aynı dönemde faaliyetlerini sürdürmek üzere 10.2 milyar dolar nakit kullandı. Yeniden yapılanma amacıyla 1 Haziran'a kadar planını netleştirmeye çalışan General Motors CEO'su Fritz Handerson, "İlk çeyrek bilançosu, yeniden yapılandırma planının ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor" dedi. GM geçen yılın aynı döneminde 3.3 milyar dolar zarar açıklamıştı.

Fiat dünya devi olma yolunda

Krizden bankacılıkla birlikte en fazla etkilenen sektör niteliğindeki otomotiv, dünya genelinde yeni bir yapıya bürünüyor. Şirketler, daha küçük daha çevreci araçlara yönelirken; masraf kısma önlemleri şimdiye kadar gündeme gelmeyen ortak girişimleri öne çıkarıyor. Son olarak İtalyan otomotiv devi Fiat, iflasın eşiğindeki amerikan otomotiv şirketi General Motors'un Avrupa'daki iştiraki Opel'i satın almakla ilgilendiğini açıkladı. Fiat Başkanı Luca di Montezemelo, Opel'in fiat için ideal ortak olacağını belirtirken, satın almanın fiat için büyük fırsat yaratacağını ifade etti. Halen Alman hükümetinden 3.3 milyar euro destek arayan Opel'de çoğunluğu Almanya ve İngiltere'deki fabrikalarda olmak üzere 26 bin kişi çalışıyor. Satın almayla ilgili ilk görüşmeler Almanya'da yapılırken, Fiat Opel dışında Saab’ı da almayı gözden geçiriyor. Fiat, geçen hafta iflas koruması kapsamına alınan Amerikan Chrysler'la da ortaklık için görüştüğünü açıklamıştı. Fiat'ın Opel markası için teklif götüreceği General Motors, geçen hafta açıkladığı yeniden yapılandırma planında 21 bin kişinin işine son vereceğini ve Pontiac markasını sona erdireceğini açıklamıştı.