IMF: Riskler tırmanıyor, harekete geçme zamanı

Uluslararası Para Fonu, küresel ekonominin geleceğine yönelik finansal risklerin arttığına işaret ederek, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin hızla harekete geçmesi çağrısında bulundu. IMF/Dünya Bankası toplantıları öncesi Küresel Finansal İstikrar Raporu'nu açıklayan IMF, Avrupa piyasalarındaki karışıklık ve ABD'nin kredi notunun düşürülmesinin küresel finans sistemine yönelik tedirginliği tırmandığını vurguladı. Raporu açıklayan IMF Para ve Sermaye Piyasaları Direktörü Jose Vinals, piyasaların siyasetçilerin karar verme kabiliyetini sorgulamaya başladığına işaret ederken, "Bir güven krizinin ortasındayız ve bu güven krizi hem ekonomiyi hem finans sistemini vuruyor" dedi. Raporda, Avrupa bankalarının sermayelerini 410 milyar dolar artırmak zorunda kalabileceği ifade edilirken, gerek ülkelerin gerekse hane halklarının borçlarının tırmandığı ve varlıklarının hızlı değer kaybına uğradığı vurgulandı.

IMF: Küresel büyüme tehlikeli sürece girdi

IMF Başekonomisti Olivier Blanchard, küresel büyüme tahmininin yüzde 4.3'ten yüzde 4'e çekildiğini ancak Avrupa'da görünümün bozulmasıyla bu rakama ulaşmanın güçleşeceğini söyledi.

IMF 2011 büyüme tahminini yüzde 4'e düşürdü

Uluslararası Para Fonu, Euro Bölgesi'nin çevre ülkelerinde hakim olan borç krizinin bankaların sağlığını bozarak bir bankacılık krizi yaşanmasından endişe ederken, küresel büyüme beklentilerini aşağı çekti. ABD'nin başkenti Washington'daki IMF - Dünya Bankası yarıyıl toplantıları öncesinde açıklanan Dünya Ekonomik Görünüm raporunda, 2011 büyüme hızı beklentisi yüzde 4.3'ten yüzde 4'e çekildi. 2012 büyüme tahmini ise yüzde 4.5'ten yüzde 4'e düşürüldü. Tahminleri açıklayan IMF Başekonomisti Olivier Blanchard, "Küresel görünümü iyileştirmek ve riskleri aşağı çekmek için güçlü politikalara ihtiyaç var. Siyasetçilerin zaman kaybetmek gibi bir lüksü yok" dedi. Gelişmiş ülkelerin istikrarı korumakta zorlanacağını kaydeden IMF, ABD ekonomisinin bu yıl yüzde 1.5, Japonya'nın yüzde 0.5 daralacağını öngördü. IMF, Euro Bölgesi büyüme beklentisini yüzde 1.6'ya düşürdü. Gelişmekte olan ülkelerde büyümenin devam edeceğini, ancak 2010 yılındaki kadar güçlü olmayacağı kaydedilen IMF raporunda, Çin'in yüzde 9.5, Hindistan'ın ise yüzde 7.8 büyüyeceği öngörüldü. Türkiye'nin büyüme hızı tahmini ise yüzde 6.6 olarak açıklandı. Raporun ayrıntılı tablolarına ulaşmak için tıklayınız.

Dünya Bankası Başkanı 'altın standardı' önerdi

Ülkelerin dış ticarette avantaj sağlamak üzere para birimlerinin değerlerini düşük tutması ve bunun reel ekonomiye olumsuz yansımaları sürerken, Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick kur sisteminin revizyonu için uyarıda bulundu. Financial Times'a bir makale yazan Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, 1971'de altın standardı sisteminin sona ermesine neden olan Bretton Woods 2 sonrasında, yeni bir kur sistemi oluşturulmasının zaman alacağını söyledi. Zoellick, bu hafta Güney Kore'de yapılacak G20 liderler zirvesinin uluslararası işbirliği için yeni bir platform oluşturulmasına fırsat yarattığını belirterek, yapısal reformların eşgüdüm içinde sürdürülmesi gerektiğini söyledi. Zoellick, ABD ve Çin'in büyümeyi destekleyici farklı politikalar konusunda uzlaşabileceğini belirterek, bu çerçevede kurların belli bir aralıkta dalgalanması ve yuanın değerlenmesinin de gündeme gelebileceği kaydetti. Dünya Bankası Başkanı Zoellick, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kur sisteminde yaşanan anormalliklerin önlenmesi için yeni yöntemler aranmasını istedi. Zoellick, bu çerçevede oluşturulacak sistemde altının enflasyon, deflasyon ve kurların yakın gelecekteki değerleri için referans noktası niteliği kazanabileceğini söyledi.

Türkiye, İş Yapma Kolaylığı'nda 65. sıraya indi

Uluslararası Finans Kuruluşu (IFC) ve Dünya Bankası, 2011 İş Yapma Kolaylığı sıralamasında 183 ülke arasında geçen yıl 60. sırada yer alan Türkiye'nin bu yıl 65. sıraya gerilediğini açıkladı. IFC ve Dünya Bankası tarafından yayımlanan "İş Yapma Kolaylığı 2011: Girişimciler İçin Bir Fark Yaratmak" raporunda, Türkiye'nin yatırım ortamını iyileştirmek için kaydettiği ilerleme vurgulanarak, özellikle vergisel işlemlerin işletmelerin üzerindeki yükünün azaltılması ve sözleşmelerin uygulanması alanlarında son 6 yıl içerisinde atılan adımlara dikkat çekildi. Raporda, Türkiye'de reformların önemini koruduğu ve özellikle diğer gelişmekte olan piyasa ekonomileri ile karşılaştırıldığında ilerlemenin daha sınırlı kaldığı politika alanlarına dikkat çekilerek, "Türkiye'deki işletmeler inşaat ruhsatları ve şirket kapatma alanlarında ciddi kısıtlarla karşılaşmaya devam etmektedir" denildi. İş Yapma Kolaylığı raporu, şirket kurma, inşaat ruhsatlarının alınması, mülkiyet devri, kredi alma, yatırımcıların korunması, vergi ödeme, sınır ötesi ticaret, sözleşmelerin uygulanması ve şirket kapatma göstergeleri bakımından ülkeleri değerlendiriyor.

IMF'den Türkiye'nin temsiline destek

Uluslararası Para Fonu'nda temsil ve oy hakkı düzenlemelerinde görüşmeler sürerken; IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn, Türkiye'nin İcra Direktörleri Kurulu'nda yer almasına destek verdi. Strauss-Kahn, 8-9 Ekim'de Washington'da yapılacak IMF-Dünya Bankası toplantıları öncesi yaptığı açıklamada, Avrupa ülkelerinin gelişmekte olan ülkelere daha fazla temsil hakkı tanınması konusunda anlayışlı davranması gerektiğini söyledi. Avrupa ülkelerinin Brüksel'de toplanarak bu konuda tavır belirleyeceklerini kaydeden IMF Başkanı, "İcra kurulunda gelişmekte olan ülkelere daha fazla yer açmak adil olacaktır" dedi. Strauss-Kahn, bu çerçevede Türkiye gibi ülkelerin daha etkin rol üstlenmelerini istedi. Halen IMF'nin 24 sandalyeli yönetiminde bazı ülkelerin daimi üyelikleri var. Diğer üyelikler ise belirli sürelerde değişiyor. Avrupa ülkeleri her dönemde 8-9 sandalyeye sahip olurken, Türkiye halen Belçika tarafından temsil ediliyor. Fon içinde ABD ve Avrupa'nın ağırlığı, İkinci Dünya Savaşı'nın sonundaki ekonomik dengeleri yansıtırken, Çin ve Brezilya gibi ülkeler bu düzenlemeye karşı çıkıyor. IMF İcra Kurulu'nun görev süresi 31 Ekim'de sona ermeden önce, Fon'un bu konuda bir karara varması gerekiyor.

Dünya Bankası'ndan Çin'e kur rejimi eleştirisi

Çin'in para birimi yuanı değerinden düşük tutarak küresel finans sistemini bozduğu eleştirilerinin dozu artıyor. Kanada'da yapılacak G20 zirvesi öncesinde Dünya Bankası da, yaptığı değerlendirmede, Çin hükümetinin yuanın değerlenmesine izin vermesi gerektiğini söyledi. Banka, yayınladığı dönemsel raporda, güçlü yuanın Çin'de artan enflasyonu frenleyeceği ve iç tüketimi canlandıracağı öngörüsünde bulundu. Dünya Bankası ayrıca Çin'in kısa vadeli faizleri artırarak ülke ekonomisinde aşırı ısınma tehdidinin önüne geçmesi gerektiğini kaydetti. Çin, başta ABD olmak üzere sanayileşmiş ülkelerden yuanın değerini düşük tutarak ihracatta avantaj sağlamasından ötürü eleştirilerle karşılaşıyor. Çin hükümeti ise bu eleştirilere hızla yanıt verdi. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Döviz kuru rejiminin temel hedefi Çin ekonomisine destek vermektir" dedi. Çin hükümeti özellikle gıda ve emlak fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle ekonomideki aşırı ısınmadan endişe ediyor. Ülke ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 11.9 büyümesine karşılık, Çin Merkez Bankası faiz artırarak ekonomiyi frenlemeyi planlamıyor. Dünya Bankası, Çin için büyümeye yönelik beklentilerini koruyor. Banka, Çin ekonomisinin bu yıl yüzde 9.5, 2011'de ise yüzde 8.5 büyümesini öngördü. Çin'in ihracatı yılın ilk beş aylık döneminde hızla tırmanırken, ihracat hacmi krizin başladığı 2008 yılının da yüzde 10 üzerinde bulunuyor.

DB: Türkiye'de kapasite kullanımı hızla artıyor

Küresel krizin yakıcı etkilerinden kendisini koruyan Türkiye ekonomisi hızla toparlanıyor. Dünya Bankası Türkiye direktörü Ulrich Zachau, imalat sanayinde kapasite kullanımının istikrarlı şekilde arttığını söyledi. Zachau, kapasite kullanımı ve sanayi üretimindeki artışın desteğiyle ihracattaki toparlanmanın tahminlerden daha hızlı olduğunu vurguladı. Anadolu Ajansı'nın sorularını yanıtlayan Zahchau, kapasite kullanımının kriz öncesi düzeye ulaştığını belirterek, "türkiye ekonomisindeki toparlanma, son dönemdeki en iyi haberlerden birisidir" dedi. İhracatın yılın son çeyreğinde yüzde 6.4 artışla büyüme hızından daha hızlı yükseldiğine işaret eden Zachau, Türkiye'nin mali dengelerinin bazı Euro Bölgesi üyelerinden daha iyi olduğunu da vurguladı. İşsizlik sorununa da değinen Zachau, şirketlerin yeni personel alımının kolaylaştırılmasıyla istihdama destek verilmesi gerektiğini vurguladı. Mali Kural'ı da değerlendiren Dünya Bankası Direktörü, "İyi tasarlanmış, iddialı hedefe sahip mali kuralın etkili şekilde uygulanması kamu borçlarını hızla düşürecektir" dedi.

DB: Türkiye krizden hızlı çıkacak

Kriz, ülkelerin bütçe dengelerini altüst ederken, Dünya Bankası'nca yapılan bir anket Türkiye'nin Doğu Avrupa'da mali krizden en hızlı çıkabilecek ülke olduğunu belirledi. Bankanın, Bulgaristan, Macaristan, Letonya, Litvanya, Romanya ve Türkiye'den bin 700 işletme arasında yaptığı ankette, Türkiye ardından Macaristan ve Romanya'nın krizin etkilerini geride bırakacağı öngörüldü. Ankette, Türkiye'deki işletmelerin yarıdan fazlasının gelecek altı aylık dönemde ciro artışı öngördüğü ifade edilirken, gelecek 6 aylık dönemde personel çıkarmayı düşünen işletmelerin oranı yüzde 14'te kaldı. Anket sonuçlarına göre, Türk şirketlerinin gerek borçluluk düzeylerinin düşük olması, gerekse mali sistemin sağlam yapısının avantaj yarattığı kaydedildi. Kriz nedeniyle, Macaristan, Romanya, Bulgaristan ve Letonya IMF'den yardım alırken; Litvanya ve Türkiye IMF ile yeni bir kredi anlaşması yapmamıştı.

Domuz gribi ekonomiyi tehdit ediyor

Küresel krizin etkileri 'bitti bitecek' tartışmaları sürerken, dünya şimdi de küresel domuz gribinin tehdidi altında. İlk olarak Meksika'da başgösteren domuz gribi Türkiye'de de etkisini göstermeye başlarken, artan salgın riski endişe yaratıyor. Dünya Bankası uzmanlarının hazırladığı rapora göre, domuz gribi salgınının küresel ekonomiye maliyeti 3 trilyon doları bulacak. Rapora göre, domuz gribinin ekonomik maliyeti dünya gayri safi yurtiçi hasılasının yaklaşık yüzde 4.8'ine ulaşırken, bunun yüzde 70'lik bölümünün işgücü kaybından kaynaklanacağı öngörüldü. Salgın riskinin, ekonomide özellikle emek yoğun sektörlerde ve toplu çalışılan işyerlerinde ciddi bir tehdit oluşturduğuna işaret eden uzmanlar, aşılama programı dışında kalan yaş gruplarına yönelik bilgilendirici ve önleyici tedbirlerin alınmasının zorunluluğuna dikkat çekiyorlar. Önleyici tedbirler arasında, yüz yüze görüşmelerin azaltılması, ofis kapılarının kapalı tutulması ve yakın temastan kaçınılması yer alıyor. Özellikle turizm sektöründe çalışan otel personeli ve tur rehberleri acil durum kapsamında değerlendirilmelerini isterken, sıklıkla yurt dışına çıkma zorunluluğundan dolayı riskli meslek grubu içinde yer alan uluslararası nakliyeciler de önlem almaya çalışıyor. En hazırlıklı durumdaki havayolu şirketleri ise ilk aşamada tüm çalışanlarını aşılayacak.

Ne gün, ne gün....

Uluslararası Para Fonu ve IMF yıllık toplantıları çerçevesinde bir haftaya yayılan hazırlık toplantıları ardından, bugün genel kurul başladı. Başbakan Tayyip Erdoğan'ın da katılımıyla gerçekleşen açılışta, krize karşı ortak anlayışla işbirliğinin sürdürülmesi gerektiği mesajları verildi. Barış ve ortak refaha birlikte yürüme yönündeki sözlerin üzerinden birkaç saat geçmesi ardından önce Taksim Meydanı'nda ardından Harbiye'deki Kongre Merkezi'nde küreselleşme karşıtları tarafından eylemler başladı. Taksim'deki protestoculara polis müdahale ederken, Harbiye'de kordon altınan alınan eylemciler protestolarını sürdürüyorlar.

Türkiye'de iş yapmak zorlaştı

Dünya Bankası'nın, şirketlerin rahat iş yapabildiği ülkeleri belirlediği 'İş Yapma Kolaylığı 2010' araştırmasında Türkiye 10 basamak geriledi. 2009'da 63'üncü sırada olan Türkiye 2010 raporunda 10 sıra birden gerileyerek 73'üncü sıraya indi. Dünya Bankası'nın sıralaması, bir işe başlama, inşaat izinlerini çözme, işçi istihdamı, gayrimenkullerin tescil ettirilmesi, kredi temini, yatırımcıların korunması ve vergi ödemeleri gibi kriterlere göre yapılıyor. Mevzuat ve bürokrasi gibi engellere takılmadan en rahat iş yapılan 183 ülkenin sıralandığı listede ilk üç sırada Singapur, Yeni Zelanda, Hong Kong yer alırken, iş yapmanın en zor olduğu ülke Orta Afrika Cumhuriyeti oldu. Geçen yıl listenin 63'üncü sırasında yer alan Türkiye ise bu yıl 73'üncü sıraya geriledi. Polonya ile Çek Cumhuriyeti'nin arasında bulunan Türkiye, 27 ülkenin sıralandığı Doğu Avrupa grubunda ise 17'inci oldu. Raporda, Türkiye'nin bir yıl içinde sadece kredi kolaylığı konusunda reform gerçekleştirdiğine dikkat çekildi. Türkiye, yeni iş kurma açısından 56. sırada yer alırken, firma kuruluşu 6 ayrı işlemle yaklaşık 6 gün sürüyor.

Stiglitz: Canlanma dört yılı bulabilir

Hükümetlerin aldığı önlemlerle mali krizin yarattığı durgunluğun hız kesmesi, ekonomistler tarafından farklı değerlendiriliyor. Dünya Bankası'nın eski başekonomisti, 2001 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Profesör Joseph Stiglitz, krizin aşılmasının 4 yıl alabileceğini kaydetti. Son iki ayda konjonktürdeki kısmi iyileşmenin bir yanılsamadan ibaret olduğunu kaydeden Stiglitz, dünya ekonomisinin halen zayıf olduğunu vurguladı. Şirketlerin kriz nedeniyle varlıklarındaki zayıflamanın yavaşladığını hatırlatan Stiglitz, "Normal bir durgunluğa geri dönmüş durumdayız" dedi. Japonya, Fransa ve Almanya'nın durgunluğu aştığına yönelik değerlendirmelere katılmadığını söyleyen Stiglitz, "İnsanların çoğu, işsizlik oranı yüksekse, iş bulmak zorsa resesyon olduğunu sanıyor. Şirketler için, kapasitelerinde fazlalık varsa resesyon vardır'' açıklamasında bulundu. Stiglitz, geçen Ekim ayında Lehman Brothers'ın iflasından bu yana "ekonomiyi sarsmamaları için büyük bankaların ortadan kaldırılması" yanında bankalarda şeffaflığın artırılmasını savunuyor. Uluslararası Para Fonu Başkan Yardımcısı John Lipsky ise, merkez bankalarının faiz oranlarını düşük tutması ve canlanma önlemleriyle iyileşmenin başladığını vurguladı. Lipsky, zayıf bir performansa karşılık büyümenin hızlanacağını öngördü.

IMF'den yoksul ülkelere 17 milyar dolar

Küresel mali kriz ardından yardım talepleri için kapısı sıkça çalınan Uluslararası Para Fonu, yoksul ülkelere verdiği yardımı artırmaya hazırlanıyor. Uluslararası Para Fonu Dominique Strauss-Kahn tarafından açıklanan programa göre, IMF en yoksul ülkelere 2014 yılına kadar verdiği parasal desteği 17 milyar dolar artıracak. Fon, ayrıca düşük gelirli ülkelere verdiği kredilerden 2011 yılına kadar faiz almayacak.

IMF, yoksul ülkelere yardımı artıracağının ilk mesajını Nisan ayında yapılan G20 zirvesinde vermişti. IMF Başkanı Strauss-Kahn, "Bu program Fon'un yoksullukla mücadele etmek amacıyla şimdiye kadar açıkladığı en kapsamlı program niteliğindedir. Böylece milyonlarca kişinin yoksullaşması önlenebilecek" dedi.

Strauss-Kahn, krizin yoksul ülkeleri çok olumsuz etkilediğini hatırlatarak, "Verilen destek sadece kısa vadede değil, orta ve uzun vadede yoksulluğu azaltmaya yardımcı olacak" dedi. Plana göre, gelecek iki yılda yoksul ülkelere 8 milyar dolar destek verilecek.

Diğer yandan, IMF, yeni kaynak yaratmak amacıyla altın satışlarına hız verecek. Daha önce Türkiye Masası Şefi olarak da görev yapan IMF Strateji Geliştirme Bölümü Direktörü Rıza Moghadam, Fon'un altın rezervlerinin satışına yönelik kararın Ekim ayında İstanbul'da yapılacak yıllık toplantılarda kararlaştırılabileceğini söyledi. Buna göre Fon'un yapacağı altın satışı miktarının 12 milyar doları bulması bekleniyor.

DB'den rekor yardım: 58.8 milyar $

Mali krizin küresel insani krize dönüştüğü uyarılarını defalarca yineleyen Dünya Bankası, zor durumdaki ülkelere verdiği desteği 60 yıllık banka tarihinin en yüksek düzeyine çıkarttı. Dünya Bankası, ülkelerin talebi çerçevesinde verilen yardım tutarının geçen yıla oranla yüzde 54 artırılarak 58.8 milyar dolara çıkarıldığını açıkladı.

Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, Washington'da yaptığı açıklamada, toparlanmanın zaman alacağını belirterek, "Canlanmaya ilişkin belirsizliğin sürdüğü ortamda ülkelere verdiğimiz destek gelecek yılda da artarak sürecek" dedi. Zoellick, "Milyonlarca kişi açlıkla mücadele ederken, yardım programlarının kapsamını daha da genişletmemiz gerekiyor" dedi.

Dünya Bankası'nın temel kredi programı aracılığıyla ülkelere verdiği desteğin miktarı 32.9 milyar dolara ulaşırken, yoksul ülkelere verilen faizsiz kredi ve kredi garantilerinin toplamı 14 milyar dolara çıktı. Bankanın özel sektöre destek veren kuruluşu IFC aracılığıyla verilen kredilerin miktarı ise 2008'deki 16.2 milyarlık düzeyinden 15 milayr dolara geriledi.

Dünya Bankası'ndan en fazla kredi kullanan ülkelerin başında 17.1 milyar dolarla Orta ve Latin Amerika ülkeleri yer alırken, bu ülkelere verilen desteğin toplamı yüzde 70 artışla 17.1 milyar dolara çıktı.

Canlanma yolundaki Çin'e DB'den destek

Küresel krize karşı 600 milyar dolarlık önlem paketiyle mücadele eden Çin'de canlanma işaretleri gözleniyor. Dünya Bankası, önlemlerin verdiği destek nedeniyle Çin'in büyüme hızına yönelik tahminini yüzde 6.5'ten 7.2'ye yükseltti.

Dünyanın üçüncü büyük ekonomisine sahip Çin'de krize karşı alınan kapsamlı canlanma önlemleri olumlu işaretler veriyor. Vergi indirimleri yanısıra inşaat ve imalat sanayi başta olmak üzere verilen teşviklerin etkisiyle, Çin ekonomisine yönelik beklentiler iyileşti.

Son olarak Dünya Bankası, Çin ekonomisine yönelik büyüme tahminini yüzde 6.5'ten yüzde 7.2 yükseltti. Dünya Bankası uzmanları, krizin diğer ülkelerde derinleşerek sürmesi nedeniyle Çin'de ihracatın gerilediğini hatırlatırken, ekonomideki iyileşmenin özelilkle iç pazarda talebin artmasından kaynaklandığına dikkat çekiyorlar.

Çin ekonomisinin üç ay önce öngörülenden daha iyi performans gösterdiğini kaydeden Dünya Bankası Ekonomisti Ardo Hanson, bankaların reel sektöre verdiği kredileri artırmasının da ülke ekonomisini küresel krize karşı koruduğunu kaydetti.

Dünya Bankası uzmanları, Çin'de büyümenin istikrara kavuştuğunu söylemek için erken olduğunu kaydederken; Çin hükümeti 2009 için yüzde 8'lik büyüme hızını koruyor. Ülke ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 6.1 büyüyerek, son 10 yılın en kötü performansını göstermişti.

Brezilya'dan IMF'e 10 milyar dolar kredi

Dünyanın onuncu büyük ekonomisi Brezilya, bir zamanlar kredilerini kullandığı Uluslararası Para Fonu'na kredi veriyor.

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula Da Silva, "G20 zirvesinde alınan kararlar çerçevesinde sorumluluğumuzu yerine getirdik" derken, kredi ile gelişmekte olan ülkelere kullandırılan kredi miktarının artırılmasının hedeflendiğini söyledi. Lula de Silva, bu sayede IMF'nin yapısının değişmesi taleplerinde ellerinin güçleneceğini vurguladı.

G20 Zirvesi'nde Çin, Rusya ve Brezilya gibi gelişmekte olan ülkelerin döviz rezervleri oranında IMF'ye destek vermesi kararlaştırılmıştı. Brezilya'nın döviz rezervleri yaklaşık 200 milyar doar düzeyinde bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Lula, gelecek hafta Moskova'da bir araya gelecek Rusya, Hindistan ve Çin liderleriyle dünya ekonomisinde gelişmekte olan ülkelerin artan ağırlığı çerçevesinde krize yönelik önlemleri görüşeceklerini de hatırlattı.

Şimdiye kadar Uluslararası Para Fonu'na Çin 40 milyar ve Rusya 10 milyar dolar kredi vermişti.

Geçmişte IMF'den yardım alan Brezilya'nın şimdi IMF'ye kredi verir hale gelmiş olması, ülke ekonomisinin özellikle emtia fiyatlarındaki artışın katkısıyla katettiği mesafeyi çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor.

Tasarruf azlığı ciddi sorun, finansallaşmaya dikkat

Türkiye ekonomisinin 2001'de yaşadığı mali krizin aşılmasında etkin rol oynayan Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Eski Başkanı Kemal Derviş, Türkiye ve küresel krize yönelik çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Forum İstanbul'da konuşan Brookings Enstitüsü Başkan Yardımcısı Kemal Derviş, cari açığı yüksek olan ülkelerin krizden daha fazla etkilendiğini söyledi. "Türkiye bazı ülkelerdeki kadar olmasa bile, 2004'ten sonra cari açığı artırarak büyüdü. Bugünkü aşırı daralmanın büyüklüğü de buna bağlı" diyen Derviş, krizden çıkış aşamasında ihracatın belirleyici olacağını söylemenin güç olduğunu kaydetti.

Kemal Derviş, Türk ekonomisindeki en büyük sorunun iç tasarruflardaki yetersizlik olduğuna çekerek, halen yüzde 16 düzeyindeki tasarruf oranının yüzde 27'ye çıkması gerektiğini söyledi. Derviş, büyümede de yüzde 7'nin yakalanması gerektiğini vurgulayarak, "Türkiye'nin işsizliği halletmesi için, gençlere iş yaratabilmesi için yüzde 7-8 büyümesi gerekiyor. Biz yüzde 3-4'e razı olamayız. Almanya yüzde 3-2 büyüse sorun olmaz ama biz yüzde 7-8'i tutturmalıyız. Ama şimdi mucize yok" dedi.

Kısa vadede mali genişlemenin anlamlı olduğunu kaydeden Kemal Derviş, ancak mali disiplinden vazgeçilmemesi uyarısında bulundu. Derviş, "Kısa vadeli talebi desteklemek anlamlı ama uzun vadede sağlıklı mali dengeleri gözetmek ve amaçlamak gerekiyor. Ancak, ölçü kaçırılmamalı, uzun dönemli önlemler hazırlanmalı ve mesajı düzgün olarak vermeliyiz" dedi.

FİNANSALLAŞMA KRİZİ GETİRDİ

Finans sektöründeki denetimsizlik ve küresel ekonomideki dengesizliklerin krizde bir araya geldiğini hatırlatan UNDP Eski Başkanı Kemal Derviş, bankacılık sistemini de eleştirdi.

"Bankacılık ve finans sektörünün kısa vadeli aşırı kar beklentisi ekonomik krizin derinlemesine neden oldu" diyen Derviş, roket bilimci olarak nitelendirilen finans uzmanlarını da eleştirdi. "Risk modellerinde sadece rakamlara bakıldı, sosyal durum unutuldu, düzenlemeler sadece matematikle yapılamaz."

IMF'den Afrika ülkelerine 10 milyar dolar

Mali krizin Afrika ekonomilerindeki bozulmayı hızlandırması ardından, Uluslararası Para Fonu Sahra altı Afrika ülkelerine yardım vermeyi kararlaştırdı. IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn, 10 milyar dolar tutarındaki krediyle ülkelerin mali dengelerinin iyileştirilmesine çalışılacağını söyledi.

Kongo'nun başkenti Kinsaşa'da açıklamalarda bulunan IMF Başkanı Strauss-Kahn, bu miktarın ülkelerin döviz rezervlerini iyileştirerek, para birimlerindeki aşırı dalgalanmanın önüne geçilmesini sağlayacağını kaydetti.

Kahn, bölge ekonomilerindeki bozulmanın sürdüğüne işaret ederek, "Kriz nedeniyle ülkelerin milli gelirinin yarısı yok olmuş durumda. Yakın gelecekte durumun düzeleceğini söylemek güç" dedi.

IMF kredisinin Afrika ülkelerinde kullanılması için bölge ülkelerinin parlamentolarında onay verilmesi gerekiyor.

Küresel krizin yarattığı talep daralması nedeniyle, Afrika'nın önemli ihraç maddeleri niteliğindeki pamuk, bakır, petrol gibi emtia ürünlerine ilgi düşmüş, bu ürünlerin fiyatlarında yüzde 50'yi aşan oranda gerileme yaşanmıştı.

Dünya Bankası'ndan insani kriz uyarısı

Mali krizin yarattığı işsizlik toplumsal riskleri günden güne artırıyor. Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, küresel mali krizden çıkışın yavaş gerçekleşeceğini belirtirken, artan işsizliğin toplumsal kriz riski yaratacağını söyledi.

Dünya Bankası Başkanı Zoellick, El Pais'e verdiği mülakatta, "Her şey büyük bir finans krizi olarak başladı, büyük bir ekonomik krize dönüştü ve şimdi de büyük bir işsizlik krizi haline geliyor; eğer önlem almazsak büyük bir insani ve toplumsal kriz riski var" dedi. 

Zoellick, ABD finans sistemi ve Meksika ve Brezilya gibi gelişmekte olan piyasalarda kırılganlığın ise sürdüğünü söyledi. Zoellick, "Temizlenmesi gerekenlerin başında finans sistemi geliyor. ABD doğru yönde adım attı ama hala tüketici finansmanı, kredi kartları ve emlak sektöründe ciddi sorunu olan bankalar var" dedi.

Popülist ve korumacı politikaların öne çıkabileceği uyarısında bulunan Dünya Bankası Başkanı Zoellick, durumun krizin başladığı döneme göre biraz daha iyi olduğunu söyledi.