Yıldız: Mısır petrol fiyatlarını fazla etkilemez

Enerji Bakanı Taner Yıldız, Mısır'daki sorunların petrol fiyatlarına çok ciddi bir olumsuzluk yaratmayacağını söyledi. Bloomberg HT'nin sorularını yanıtlayan Yıldız, Venezuella Petrol Bakanı'nın petrol fiyatlarının 200 dolara çıkabileceği değerlendirmesini abartılı olduğunu söyledi. Türkiye'nin büyüme hızını karşılayacak arz güvenliğini sağlamaya odaklandığını söyleyen Bakan Yıldız, Türkiye'nin nükleer enerjide gelişmiş ülkeleri yakalaması gerektiğini vurguladı. Yıldız, bu çerçevede 2023 yılına kadar nükleer santral sayısının 12'ye çıkarılmasını istediklerini söyledi. Enerji sektöründe özel sektör yatırımlarının artmasını hedeflediklerini belirten Yıldız, yatırımcı ilgisinin yüksek olduğunu kaydetti. Son dönemde artan 10 numaralı yağ kullanımını değerlendiren Enerji Bakanı Yıldız, bu tür bir uygulamaya izin vermeyeceklerini söyledi. Bakan Yıldız, artan fiyatlarla Türkiye'nin enerji maliyetinin arttığına işaret ederek, buna karşılık elektrik ve doğalgazda şu anda herhangi bir fiyat artışı olmayacağını sözlerine ekledi.

Çin, KİT'lerin karından aldığı payı artıracak

Enflasyonun yüzde 5.1 ile iki yılın en yüksek düzeyine çıkması sonrasında ekonomiyi soğutmaya yönelik çabaya hız veren Çin hükümeti, kamu kuruluşlarına yönelik yeni düzenlemeler getiriyor. Bu çerçevede, halen ülke ekonomisinde yüzde 55'lik ağırlığa sahip bulunan kamu şirketlerinin 2011'den itibaren vergi sonrası karlarından yüzde 15'lik bölümü hazineye aktarması kararlaştırıldı. Çin Hükümeti, başta petrokimya, telekomünikasyon ve elektrik dağıtım şirketlerinden elde edilecek kaynağı büyük altyapı projelerinin finansmanında kullanacak. Gerçekleştirilecek bu düzenleme, PetroChina, Sinopec, China Telecom ve China Mobile gibi yurtdışında borsalarda işlem gören şirketleri de yakından ilgilendiriyor. Çin'in en büyük 122 kamu şirketinin yıllık karının bu yıl toplam 160 milyar doları aşması bekleniyor. Çin Maliye Bakanlığı, 2007 yılında aldığı kararla büyük altyapı projelerinin finansmanı için şirketlerin karlarından hazineye pay aktarımı düzenlemesi getirmişti.

EMO, elektrik özelleştirmesini yargıya götürecek

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından 9 Ağustos'ta gerçekleştirilen Boğaziçi, Gediz, Trakya ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. ihalelerini yargıya taşıyacak. İhalelerin şeffaf yapılmadığı, rekabet ortamının yaratılmadığını iddia eden EMO, dağıtım hatlarının özelleştirilmesinin kamu tekelinin özel tekele devri anlamına geldiğini vurgulayarak, bu durumun kamu yararına aykırı olduğunu öne sürdü. EMO, diğer dağıtım bölgelerinde olduğu gibi bu 4 ihaleyi de yargı önüne taşıyacaklarını açıkladı.

GDF Suez, International Power'i satın aldı

Enerji sektöründe son yılların en büyük birleşmesi Avrupa'da yaşanıyor. Avrupa'nın en büyük doğalgaz dağıtım şirketi Fransız GDF Suez, İngiliz dağıtım şirketi International Power'i satın aldı. Aylar süren görüşmeler ardından varılan karar uyarınca, GDF'nin uluslararası alandaki faaliyetlerinin International Power'a devredilmesi kararlaştırıldı. Yeni oluşacak şirkette GDF Suez hissedarlarının payı yüzde 70 olurken, International Power'in hisseleri yüzde 30'da kalacak. GDF satın alma çerçevesinde International Power şirketine 1.4 milyar sterlin ödeyecek. İngiliz şirketinin Brezilya'dan Avusturalya'ya kadar 45 ülkede 21 santralı bulunuyor. Şirketin Tekirdağ Marmara Ereğlisi'ndeki Uni Mar Elektrik Santralı'nda da yüzde 33 payı bulunuyor. International Power'in 2009 karı 3.5 milyar sterlin olurken, Fransız şirketi GDF Suez'in 2009 karı 79.9 milyar euro düzeyinde bulunuyor. Şirket birleşmesinin 2011 yılsonuna kadar tamamlanması bekleniyor.

BEDAŞ ihalesi Karamehmet ortaklığına gitti

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından Türkiye'nin en büyük elektrik dağıtım bölgesi olan Boğaziçi Elektrik Dağıtım'ın (BEDAŞ) özelleştirilmesi için gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi 2.99 milyar dolar ile İş-Kaya İnşaat&MMEKA Makine verdi. Türkiye elektriğinin yüzde 14'ünün tüketildiği ve İstanbul'un Avrupa yakasına hizmet veren Boğaziçi Elektrik Dağıtım Bölgesi için açılan ihaleye toplam 10 şirket katıldı. Uzmanlar, ihalede ortaya çıkan rakamın beklentilerin çok üstünde olduğunu, bugüne kadar gerçekleştirilen ihaleler ve bölgenin tüketim miktarı dikkati alındığında tutarın 2 milyar dolar civarında gerçekleşmesini bekliyorlardı. İhaleyi kazanan ortak girişim grubundaki MMEKA'nın Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kazancı, ortakları Çukurova Grubu'nun sahibi Mehmet Emin Karamehmet ile güçbirliği yaptıklarını belirterek, "Türkiye'de bir çok sektörde liderlik etmiş Karamehmet ile konuştuk ve İstanbul elektrik dağıtım bölgesini almaya karar verdik. Bugün de onu gerçekleştirdik" dedi.

Hükümet, enerji KİT'lerinin borcunu yapılandıracak

Hükümet, enerji KİT'lerinin 15 milyar liralık borçlarını yeniden yapılandıracak. Bloomberg'in sorularını yanıtlayan Enerji Bakanlığı Müsteşarı Metin Kilci, enerji KİT'lerin birbirine olan borçlarının faiz ve gecikme zamlarının yeniden yapılandıracak yasa tasarısının Meclis tatile girmeden kabul edilebileceğini öngördü. Meclis'e gönderilen düzenlemeyle BOTAŞ, Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahüt AŞ (TETAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ'nin (TEDAŞ) birbirlerine olan borç ve alacaklarını yeniden düzenleyecek. Hükümetin 2002 ile 2008 yılları arasında elektrik tüketim fiyatlarına zam yapmaması, elektrik üreten kamu kurumlarının zarar etmesine neden olmuştu. Zarar eden kamu elektrik üreticileri birbirine olan borçlarını ödemeyememesi ise yaklaşık 15 milyar liralık bir borç sarmalı oluşturmuştu. Enerji KİT'lerinin borcunun yeniden yapılandırmasında devlet tahvili faizlerinin baz alınacağını belirten Kilci, borçların 11 milyar TL'lik bölümünün 15 yılın üzerinde vadeler ile yeniden yapılandırılacağına işaret etti.

EPDK: Sanayi abonesinde fiyatlar düşmedi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Hasan Köktaş, dün belirlenen yeni elektrik tarifeleri çerçevesinde toplamda sanayi abonesinin elektrik fiyatlarının artmadığını, aksine ucuzladığını söyledi. Köktaş yaptığı yazılı açıklamada, 1 Ocak'tan itibaren geçerli olacak yeni tarifeler çerçevesinde 2010 yılının ilk üç aylık dönemi için toplam sanayi tüketiminin yüzde 87'sinde ucuzlama olacağını ve bu sürede sanayicinin elektriğe 2 milyon lira daha az bedel ödeyeceğini belirtti. EPDK'nın dün yaptığı toplantıda, dağıtım şirketlerinin talepleri çerçevesinde her abone grubu için tarifeleri ayrı ayrı belirlediğine dikkat çeken Köktaş, şöyle dedi: "Bu kapsamda kanunen her yıl uygulanan abone grupları arasında çapraz sübvansiyon oranlarındaki değişim ile sistem kullanım bedellerindeki kısmi artışlara bağlı olarak konut abonesinde yüzde 1.32, alçak gerilim sanayi abonesinde de yüzde 1.23 oranında küçük artışlar yapıldı. Ancak bu durum sanki tüm sanayi abonelerinin elektriğinin fiyatının arttığı şeklinde kamuoyuna yansıdı. Hâlbuki alçak gerilimden elektrik kullanan sanayi abonesinin toplam tüketim içindeki payı çok az. Asıl tüketim ise orta gerilim ile iletim sistemine doğrudan bağlı iletim şalt sahalarından dağıtım şirketinin kullanımındaki orta gerilim sistemlerine özel hattı ile bağlı tek terimli sanayi abonesidir. Bu abonelerde ise herhangi bir artış değil bilakis önceki döneme göre sırasıyla yüzde 0.62, yüzde 0.66 ve yüzde 2.01 oranında bir ucuzluk sağlandı."

Doğalgaza iki ayda yüzde 15 zam yaklaştı

Maliyet baskısı nedeniyle Botaş, doğalgaz fiyatlarına zam yapmaya hazırlanıyor. Enerji Bakanı Taner Yıldız, Ocak ve Şubat aylarında doğalgaza toplam yüzde 15 oranında zam yapılabileceğini söyledi. Yıldız'ın verdiği bilgiye göre, Ocak ayında döviz kurundaki artıştan kaynaklanan maliyet tüketicilere yansıtılacak. Fiyatların Ocak'ta yüzde 5 artırılması beklenirken, Şubat ayında Rusya'nın doğalgaz fiyatlarını artırmasına paralel olarak en az yüzde 10 zam yapılması bekleniyor. Fiyatların artmasında al ya da öde yükümlülüğününün yarattığı ek maliyetin de etkili olması öngörülüyor. Enerji Bakanı Yıldız, Botaş'ın yapacağı zammın kamuoyuna yansıtıldığı gibi yüzde 50 düzeyinde olmayacağını belirterek, 2010 yılının tamamı için en az yüzde 25 zam ihtiyacı bulunduğunu ifade etti. Zammın tüketiminin yoğun olduğu bu kış aylarında yapılması konut abonelerini etkilemesi beklenirken, sanayi kesimine yapılacak zammın çok daha düşük tutulması düşünülüyor. Türkiye 2008 yılında yapılan zamların etkisini sınırlamak amacıyla 2009 genelinde fiyatlarda yüzde 38'lik indirim yapmıştı.

Hükümet özelleştirmeye hız verecek

Krizin baskısıyla bozulan bütçe dengelerini gidermek amacıyla özelleştirme uygulamaları hızlandı. Bu yıl özellikle elektrik dağıtım ve şeker fabrikalarının satış ihalelerine yoğunlaşan ekonomi yönetimi, elektrik dağıtım özelleştirmesini yıl sonuna kadar tamamlamayı hedefliyor. Halen ihale sürecinde bulunan 4 elektrik dağıtım bölgesi ile 52 akarsu santralinin özelleştirme ihalesinde son teklifler Şubat ayında alınacak. İhale ilanı verilen B grubu şeker fabrikalarında teklifler Ocak ayı sonuna kadar alınacak. Yılın son çeyreğinde ise elektrik dağıtım ve şeker fabrikalarının özelleştirmesi hız kazandı. Üç elektrik dağıtım bölgesi ihalesinde alınan tekliflerin toplamı 1 milyar 153 milyon dolar olurken, Kastamonu, Kırşehir, Turhal, Yozgat, Çorum ve Çarşamba Şeker Fabrikaları'ndan oluşan porföyün ihalesinde en yüksek teklif 606 milyon dolar olarak gerçekleşti. Özelleştirmede yılın en önemli gelişmesi ise Milli Piyango ihalesinin iptaliyle yaşandı. 7 Mayıs'taki ihalede katılımcıların, kapalı zarfların dışında herhangi bir artırım yapmaması nedeniyle ihaleler iptal edildi.

Hükümet özelleştirmeye hız verecek

Hükümet yıl sonu 70 milyar liraya ulaşması beklenen bütçe açığı karşısında vergi önlemleri hazırlığına girişirken, özelleştirme gibi diğer gelir kalemlerini de artırmayı hedefliyor. Özelleştirme İdaresi Başkanvekili Ahmet Aksu, küresel ekonomideki canlanmaya paralel olarak gelecek dönemde özelleştirmelere yeniden hız verileceğini söyledi. Aksu, Milli Piyango İdaresi yanısıra köprü ve otoyol özelleştirmelerinin 2010 yılında tamamlanmasını hedeflediklerini kaydetti. Aksu, yabancı şirketlerin Türkiye'ye ilgisiz kalamayacağını belirterek, "Kriz ortamlarında sermaye bir yere yatırım yapmak durumunda. sermayeyi bize yöneltebilirsek, türkiye için önemli bir fırsat olacağını düşünüyoruz. ona göre de planlarımızı yapıyoruz'' dedi. Milli Piyango'nun ilk ihalesinin vergisel sorunlar nedeniyle durduğunu hatırlatan Aksu, "Hükümet ve yatırımcılar hazır olduğu zaman ihaleye çıkarız" dedi. Köprü ve otoyolların özelleştirmesiyle ilgili çalışmaların sürdüğünü belirten Aksu, bu özelleştirmeyi de ilgilendiren karayolları kanun tasarısı'nın halen meclis'te olduğunu hazırlattı. Karayolları Yasası'nın Meclis'ten geçmesi ardından kısa sürede ihaleye çıkılabileceğini söyleyen Aksu, "10 ile 20 yıl arasında işletme devri olabilir" dedi. Elektrik dağıtımında geri kalan 11 şirketin özelleştirmesi için çalışmaların sürdürüldüğünü kaydeden Aksu, ihale sürecinin Kasım ayında başlayacağını vurguladı.

İş ve Yapı Kredi'den Alkumru Barajı'na kredi

Limak, Siirt Botan Çayı üzerinde yapımı devam eden Alkumru Barajı ve Hidro Elektrik Santrali için Türkiye İş Bankası ve Yapı Kredi ile 350 milyon dolarlık kredi anlaşması imzaladı. Aralık 2010'da enerji üretmesi beklenen Alkumru HES yılda yaklaşık 1 milyar kilovat/saat enerji üretecek. Limak, Alkumru Barajı ve HES santrali çerçevesinde Türkiye İş Bankası ve Yapı Kredi'den aldığı 350 milyon dolarlık kredi, 4 yılı geri ödemesiz olmak üzere 12 yıl vadeyle ödeyecek. Limak'ın Siirt Botan Çayı üzerinde yapımı devam eden Alkumru Barajı ve HES santralinin yatırım büyüklüğü 466 milyon dolar. 2010 yılı sonunda üretime başladığında Türkiye'nin en büyük özel sektör HES'lerinden biri olacak. HES'te yılda yaklaşık 1 milyar kilovat/saat enerji üretilmesi planlanıyor.

Elektrikte yüzde 8 zam gündemde

Üretim maliyetlerindeki artış, döviz kurlarındaki dalgalanma ve ertelenen maliyetlerin baskısıyla elektrik fiyatlarında zam olasılığı belirdi. Elektriğin toptan satış şirketi konumundaki TETAŞ, toptan elektrik fiyatlarında 1 Ekim'den itibaren yüzde 20 zam yapılması amacıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na başvurdu. Üç aylık dönemlerle toptan elektrik fiyatlarını belirleyen TETAŞ'ın zam başvurusunun en geç gelecek hafta EPDK tarafından sonuca bağlanması gerekiyor. Elektrik Piyasası Yasası nedeniyle TETAŞ'ın fiyat tarifeleri EPDK onayına bağlı bulunuyor. Halen 12.60 kuruş olan toptan elektrik fiyatının yüzde 20 artırılmasının tüketicilere yüzde 8 oranında yansıtılması bekleniyor. Elektrik Mühendisleri Odası'nın hesaplamasına göre, 4 kişilik bir ailenin aylık kullanımının 230 kilovatsaat olduğu dikkate alındığında, halen 56 lira düzeyindeki fatura bedelinin yüzde 8'lik artışla 61 lirayı bulması bekleniyor.