BIS'ten merkez bankalarına faiz artır uyarısı

Merkez bankalarının bankası konumundaki uluslararası ödemeler bankası BIS, merkez bankalarını artan enflasyon riskine işaret ederek, dünya ekonomisinde büyüme hızının yavaşlatılmasını istedi. BIS Başkanı Jamie Caruana, kuruluşun yıllık değerlendirme toplantısında yaptığı konuşmada, "enflasyona karşı merkez bankaları politika faizlerini artırmalı. Bankalar, geçmiş dönemlere oranla daha hızlı hareket etmek zorunda kalabilir" dedi. Enflasyon olmadan bir büyüme imkanının son derece zayıf olduğuna dikkat çeken BIS Başkanı, para politikasının kriz öncesi düzeye çekilmesi tavsiyesinde bulunurken, ülkelerin hızla bütçe açıklarını frenlemek üzere önlemlere hız vermesi gerektiğini söyledi. Son dönemde Asya ve Latin Amerika merkez bankalarının politika faizlerini artırdığı gözlenirken, ABD Merkez Bankası, İngiltere ve Japonya merkez bankaları bir süre daha düşük faiz politikasına devam edileceği sinyalini veriyor. Avrupa Merkez Bankası ise nisan ayında faiz oranlarını 25 baz puan artırarak yüzde 1.25'e çekmişti. Ham petrol fiyatları son 1 yıllık dönemde yüzde 12 artarken; IMF verilerine göre, küresel bazda enflasyon 2010 Nisan ayına göre yüzde 3.5 arttı.

Almanya ve Fransa'dan Yunanistan'a ılımlı yaklaşım

Yunanistan kriz karşısında hükümet değişikliğine girerken; Avrupa'nın iki büyük gücü Almanya ve Fransa Yunanistan'ın borç yapılandırması konusunda yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, Berlin'de yaptığı görüşme sonrasında, borç yapılandırmasında özel sektör için çözüm bulunduğunu açıkladı. İki lider yaptığı ortak açıklamada, 2009 yılında tahvillerin vadesinin uzatılması için hazırlanan Viyana Yaklaşımı planının Yunanistan için kullanılabileceğini söylediler. Merkel ve Sarkozy, Yunanistan'da krizin çözülmesi için Avrupa Merkez Bankası ile ciddi işbirliği içinde çözüm bulunmasına çalışılacağını söyledi. Almanya Başbakanı Merkel, borç yapılandırmasında özel sektörün katılımının gönüllülük esasına bağlı olması gerektiğini söyledi. Merkel ve Sarkozy'nin sözleri ardından 2 yıllık Yunan tahvillerinde faiz yüzde 28.8'e geriledi. Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso da, Eurogroup maliye bakanlarının Yunanistan'a yönelik yaklaşım farklılıklarını gidereceğini öngördü. Barroso, Brüksel'de yaptığı açıklamada, Yunan politikacıların yapısal reformlar konusunda işbirliği yapması çağrısında bulundu. Diğer yandan, Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu, Pazartesi günü önlemleri görüşmek üzere AB Komisyonu Başkanı Barroso ve Eurogroup Başkanı Jean-Claude Juncker ile görüşeceğini açıkladı.

Cari açık Nisan'da 7.7 milyar dolar oldu

Merkez Bankası'nın kredi artışını frenlemek üzere aldığı önlemler yanında Maliye'nin de önlem alması beklenirken; cari açık Nisan ayında 7.7 milyar dolara çıktı. 7.6 milyar dolarlık piyasa beklentisini aşan cari açık, yıllıklandırılmış bazda Nisan ayı itibariyle 63.7 milyar dolara yükseldi. Geçen yıl Nisan ayında 4.4 milyar dolar olan cari açık, Mart ayında 9.8 milyar dolarla rekor düzeye tırmanmıştı. Hükümet, Orta Vadeli Program çerçevesinde cari açığın 42.9 milyar dolarla milli hasılanın yüzde 5.4'ü düzeyinde kalmasını bekliyor. Ekonomistler, turizm gelirlerinin artmasıyla yaz aylarında cari açığın dengeli seyredeceğini ifade belirtirken, buna karşılık yıl sonu itibariyle açığın milli hasılaya oranının yüzde 8'lik düzeyi koruyacağını öngörüyorlar. Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, 10 Haziran'da Bloomberg HT'ye yaptığı açıklamada, aşırı ısınmayı frenlemek üzere önlem alınabileceği sinyalini verirken, kredi hacmini sınırlamak üzere banka bazında da önlemler getirilebileceğini kaydetmişti.

'AKP ekonomiyi soğutmada hızlı davranmayacak'

Türkiye'yi yakından izleyen ekonomistler ve piyasa uzmanları da seçimleri değerlendirmek konusunda hızlı davrandılar. Royal Bank of Scotland'ın Gelişmekte Olan Piyasalar Direktörü Tim Ash, AKP'nin kazandığı seçimle Türkiye'nin kitle partisi olma özelliğini kazandığına dikkat çekerek, piyasaların Anayasa konusundaki reformlar ve makroekonomik politikaların yürütülmesine odaklanacağını kaydetti. Anayasal reformlar çerçevesinde başkanlık sisteminin gündeme getirilmesinin piyasalarda tedirginlikle karşılanabileceğine işaret eden Tim Ash, olası bir değişiklikte Tayyip Erdoğan'ın Rusya Başbakanı Vladimir Putin kadar güçlü yetkilere sahip olabileceğine işaret etti. Anayasa değişikliğinin parlamentoda görüşülmesi ardından referanduma sunulmasının beklendiğini kaydeden Tim Ash, bunun zaman alan bir süreç olacağını vurguladı. Hükümetin makroekonomik reformlara hız vereceğini vurgulayan Ash, aşırı ısınma işaretleri veren ekonomide milli hasılanın yüzde 8'ine ulaşan cari açığın kırılganlık unsuru olduğunu vurguladı. Ekonomiyi soğutacak önlemlerin geleceğini, bu çerçevede faizlerin artırılmasının da gündeme gelebileceğini ifade eden Tim Ash, "Yeni AKP hükümetinin bütçeyi kısacak önlemlere hız vereceğini sanmıyorum. Merkez Bankası'nın da geliştirdiği yeni politika bileşimine bir süre daha sadık kalarak, sonuçlarını görmek konusunda ısrarlı olacağını düşünüyorum" dedi. Munzam artışına dayalı politikanın hızlı sonuç vermeyeceğine işaret eden Tim Ash, "Merkez Bankası bir trader gibi alım satıma çok bağlı ve stop-loss işlemlerinden kaçınıyor. Ama sonunda bunun tüm işlemi riske atması da söz konusu" dedi. Piyasaların ekonomiyi soğutucu kapsamlı önlemler beklediğine işaret eden Tim Ash, bunun gerçekleşme olasılığını zayıf olarak değerlendirerek, bir süre daha beklenebileceğini söyledi.