İkinci 500 İSO 500'den daha karlı çıktı

Türkiye’nin ikinci 500 büyük sanayi kuruluşu da kriz yılından ‘kârlı’ çıktı. 2009 yılında ilk 500’ün kârı yüzde 12.5 artarken, ikinci 500’de bu rakam yüzde 32.8’lere ulaştı. 2008’in son çeyreğinde ağır yara alarak zarar rakamı yüzde 217 artan ikinci 500, 2009’da zararını yüzde 66.5 oranında azalttı. Özellikle faiz maliyetlerinin aşağı çekilmesi yüksek performansta etkili oldu. Faiz oranlarındaki düşüş ikinci 500 büyük sanayi kuruluşunun bilançosuna katkı yaptı. 2008’de kurdan zarar yazan şirketler, 2009’da 1.5 milyar liralık kâr ve zarar artışının 424 milyonunu kurdan kazandı. Başbakan Erdoğan'ın "Batıyoruz deyip kar açıklıyorlar" diye eleştirdiği İSO'nun Başkanı Tanıl Küçük, “Açıklamalarımıza ancak temkinli iyimserlik sıfatı uygun düşebilir” derken, sonuçları da ekonomi yönetimi ve sanayicilerin ortak başarısı olarak yorumladı.

KOBİ'ler borç bataklığından çıkamıyor

Küresel krizin yarattığı durgunluk, küçük ve orta ölçekli şirketlerin mali dengelerini bozdu. İstanbul Sanayi Odası'nın İkinci 500 Büyük sanayi kuruluşu verilerinden yapılan araştırda, krizle birlikte KOBİ'lerin borç batağına sürüklendiğini ortaya koydu. Buna göre, KOBİ'ler geçen yılki toplam satışlarından elde ettikleri yüzde 1.5'lik kara karşılık, bu miktarın yaklaşık iki katı borç faizi ve dört katı bir borçlanma maliyetini yüklenmek zorunda kaldılar. Yapılan araştırma, şirketlerin yüzde 50.3'lük bölümünün borç alarak üretim ve satış yapmaya çalıştığını ortaya koyarken, daha önce bu oran yüzde 39.6 düzeyindeydi. İSO raporuna göre, ikinci 500 büyük şirketin satış gelişlerinin yüzde 2.9'u borç fazi olarak ödenirken, toplam borç yükü ise yüzde 5.7 olarak gerçekleşti. Araştırmayi değerlendiren ekonomistler, krizin yeni bir kriz döngüsü yaratabileceğine işaret ederek, şirketlerin milli gelire olan katkısının azalmasının yeni krizin habercisi olabileceği yorumunda bulundular.

Sanayi sektörü frene sert bastı

Başbakan Tayyip Erdoğan, "Kriz Türkiye'yi teğet geçecek" söyleminde ısrar ederken, sanayi şirketlerinin performansı bu değerlendirmeyi desteklemiyor. İstanbul Sanayi Odası'nca hazırlanan Türkiye'nin en büyük 500 Sanayi Kuruluşu araştırmasında şirketlerin karı 2008 yılında 2001 krizinden bu yana en düşük düzeye indi. Faaliyet dışı karların yüzde 39.1, toplam karın yüzde 40.1 düşmesiyle İSO 500'de şirketlerin satış karlılığı ortalama yüzde 3.9'a geriledi. Tüpraş 27.7 milyar liralık satış hacmiyle Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu olurken, önceki yıl üçüncü sırada yer alan Elektrik Üretim AŞ ikinci ve önceki yıl ikinci olan Ford Otomotiv üçüncü oldu. BOZULMA ARTARAK SÜRÜYOR İstanbul Sanayi Odası Başkanı Tanıl Küçük, sanayideki bozulmanın artarak sürdüğünü belirterek 2008'i kayıp olarak niteledi. Küçük, "2008 yılı sanayimiz açısından kayıp yıllardan birisi olmuştur. 2009'da da bozulma artarak devam etmektedir.Dipten çıkmakla teselli bulsak da üretim ve istihdam başta olmak üzere temel ekonomik göstergelerde çift haneli olumsuzluklarla karşı karşıya olduğumuz unutulmamalıdır" dedi. Küresel krizin yarattığı olumsuzluğun etkilerine de dikkat çeken Küçük, sanayideki bozulmada tek etkenin bu olmadığını savundu. Küçük, ekonomideki bozulmanın tek sorumlusunun kriz olmadığını vurgulayarak, şöyle konuştu: "Sanayi neden Türkiye ekonomisinde zayıf halka hale haline getirilmiştir? Sorumluluk sadece sanayiciye mi aittir? Neden Türkiye ekonomisi en çok küçülen ekonomilerden biri haline gelmiştir? Neden Türkiye'de işsizlik oranı dünyanın en yükseklerinden birisi haline gelmiştir? Bu soruların doğru yanıtlarının verilmesi gerekmektedir."